وقايع سنهء خمس و اربعين ذكر تفويض وزارت به خواجه شمس الدين سمنانى
جناب دستور اعظم ، خواجه غياث الدين پيراحمد الخوافى ، « 276 » قريب به سى سال در منصب وزارت به كمال استقلال بود و هرچند به مشاركت ديگران حل و عقد مهمات مىنمود ، اما باوجود او صورت وزير ديگر در آيينهء خيال روى نمىنمود و چند سال امير علاء الدين شقانى بر مسند وزارت با او همنشين بود و پى روى مهر خواجه بهسان موم متابعت نقش نگين مىنمود و از وزراى سمنان خواجه شمس الدين على باليجه « 277 » برادر خواجه وجيه الدين « 278 » اسمعيل ملازم مجلس همايون بود و آن حضرت به حال او التفات تمام مىفرمود و خواجه شمس الدين به فنون فضايل اتّصاف داشت و حسن التفات حضرت خاقان سعيد صورت وزارت بر لوح خاطر او مىنگاشت . خواجه غياث الدين پيراحمد و امير على و خواجه شمس الدين چهارشنبهء آخر ماه صفر در مجلس همايون بوده سخن جمع مال ولايت جام در ميان آمد و در آن ولايت نسبت با اموال ديوان خبط عظيم واقع بود . و خواجه شمس الدين از آن خبر داشت . شمهاى از آن حال به سمع همايون رسانيد و آن حضرت شرح احوال بتمامى پرسيد . « 279 » خواجه شمس الدين زانو زده به تقرير دلپذير تفصيل و اجمال آن احوال و خلّ « 280 » و خبط كه در اموال باقى ممالك واقع بود باز
هامش
( 276 ) . دولتشاه ( ص 462 ) او را « دستور الوزرا شمس الكفاة خواجه غياث الدين پيراحمد » نوشته است .
( 277 ) . دستور الوزراء : باليچه .
( 278 ) . عنوان ترجمهاش در دستور الوزرا ص 364 اينطور است : خواجه وجيه الدين محمود بن اسمعيل سمنانى .
( 279 ) . اين واقعه را خوندمير در حبيب السير 3 : 3 : 141 و دستور الوزرا ص 390 ( به ظاهر از روى مطلع ) آورده است .
( 280 ) . خلّ به معنى بدى و شكاف در جامه است ( فرهنگ آنندراج ) به ظاهر مراد است از خلل درين موضع و خلّ هم به معنى علت و عيب است .