رحمت خدا بر بندگانش گسترش يافت و نعمت أو بلاد را فرا گرفت و اگر اين تجلى اسمائى نبود جهان همگى در تاريكى عدم و كدورت خفاء و وحشت اختفاء باقى مى ماند ، زيرا براي هيچ كس از جهانيان بلكه به قلب هيچ سالكى از سالكان تجلى ذاتي جز در حجاب اسمى از أسماء و يا صفتى از صفات امكان ندارد .
سر سجود ملائكه بر آدم
و با همين تجلى بود كه كمّلين از اولياء خدا أسماء و صفات و لوازم آنها و لوازم لوازم آنها را تا آخرين مرتبهء وجود مشاهده نمودند و اعيان ثابتهء همهء حقايق و هويات را ديدند . و البته تجلى به بعضى از أسماء بر تجلى اسم ديگر مقدم بود ، پس ابتدأ به أسماء محيط تجلى كرد و در حجاب آن اسم محيط به اسم محاط تجلى نمود . پس اسم « اللّه » و اسم « الرحمن » چون به ديگر أسماء احاطه داشتند تجلى براي ديگر أسماء به واسطهء آن دو اسم شد . و اين يكى از اسرار سبقت رحمت حق بر غضب اوست . و تجلى به اسم اللّه اولا بر ساير أسماء شد و به توسط اسم اللّه و ديگر أسماء ثانيا بر اعيان ثابته تجلى شد - مگر عين ثابت انسان كامل كه تجلى بر آن عين ثابت ابتدايى و بدون توسط چيزى بود - و بر اعيان خارجى براي بار سوم تجلى شد . و در تجلى عينى نيز تجلى بر انسان كامل با اسم اللّه بود بدون آنكه اسمى از أسماء و يا صفتى از صفات واسطه باشد ، و تجلى بر ديگر موجودات به توسط أسماء بود . و اين بود از جملهء اسرار آنكه خداى تعالى امر كرد كه ملائكه بر آدم سجده كنند گر چه شيطان لعين به خاطر قصورش نتوانست اين حقيقت را درك كند . و اگر نبود اينكه خداى