بيت
به پاى عزم فلك را كشيد زير ركاب * به دست امر جهان را گرفت زير عنان
ملوك ممالك چون مماليك غاشيهء طاعتدارى بر دوش و حلقه فرمانبردارى در گوش كردند و هريك به قدر حسن عبوديت انواع عاطفت و كرامت مشاهده نمودند .
ديگر قلاع و حصونى كه حضيض خندقش به مركز زمين مىرسيد و ذروهء كنگرهاش تير دعوى از برج دو پيكر مىگذرانيد هريك به متانت بنيان چون بناى هرمان در جهان سمر « 1 » گشته و تدبير تسخير آن در خيال ملوك گذشته نگذشته و هواى استخلاص آن در ضمير سلاطين رفته نيامده و آفتاب همم اهل عالم در انديشهء برآمد فروشده به تيغ قهر يلان صفآراى و گرز گردان عدو بند املگشاى گشاد و به پاى فيلان كوهپيكر عفريت منظر گرد عدم برآورده به باد فنا برداد .
كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ
« 2 » صفت حال آن گرديد و مجموع قلاع معمورهء عالم مسخر و مسلم گردانيد . قومى امان طلبيده به زنهار آمدند و گروهى آوازهء لشكر منصور شنيده بازگذاشتند .
مصرع
القصه كه مجموع مسخر كردند .
ديگر از طراز كسوت مفاخر و عنواننامه مآثر ، عمارات بقاع خيرات چون مساجد و مدارس و خوانق و اربطه و مجارى و مجامع به مياه است كه آن حضرت ابداع فرموده از آن جمله يك مسجد دار السلطنهء سمرقند است كه به صفاى عقيده و حسن ايمان كه
إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ
« 3 » - كه چون بنياد كعبه هميشه معمور باد - بنا نهاد و قاعدهء آن چون اساس دولت رسوخ پذيرفت و بهسان سد سكندر استحكام يافت و محراب آن از آهن و فولاد به اشكال غريب و نقوش بديع و لطايف
هامش
( 1 ) . س : ثمر گشته
( 2 ) . سورة يونس 24
( 3 ) . سورة التوبة 18