تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — صفحة 404

مساهمون:

ص٤٠٤
نك : فتوحات شاهى ، ص 347 . مشهور است به فرمان شاه اسماعيل در ميان كشته‌ها به جستجو پرداخته و جسد شيبك خان را زير اجساد مقتولين يافتند . نعش او را از زير هفت‌صد قوپاق‌پوش بيرون كشيدند . عزيز آقا بوزچلو مشهور به آدى بهادر سر او را كه از غايت نخوت غير خود هيچ سرورى را قابل افسر نمىدانست ، از تن جدا كرد و به زير سم اسب شاه اسماعيل فرستاد . نك : روابط صفويه با ازبكان ، ص 116 .
شرح
( 175 ) . ميرزا محمد حيدر دو غلات دربارهء نبرد مرو مىنويسد : « در هيچ تاريخ و از هيچ‌كس خوانده و شنوده نشده است كه در هيچ مصافى به اين رنگ تمام اعيان لشكر كشته شده باشد . » نك : تاريخ رشيدى ، ص 365 . ( 176 ) . احمد تفتازانى : پسر قطب الدين يحيى ، از بزرگان دين و اجلهء سادات خراسان در اواخر قرن 9 و اوايل قرن 10 ه ق او در امانت‌دارى ، پرهيزكارى و دين‌دارى و در علوم عقلى و نقلى سرآمد علماى زمان خود بود . به نوشتهء خواندمير « اصحاب درس و فتوى مشمول مرحمت شاملش بودند و ارباب زهد و تقوى از باطن فياض او اقتباس انوار سعادت مىنمودند . » تفتازانى در بين سلاطين و امراى زمان خود احترام زيادى داشت تا جايى كه گاهى اوقات نصيحت و اندرز سلاطين و امرا به او واگذار مىشد . او سمت شيخ الاسلامى هرات و مدت سى سال در خراسان به امور شرعى اشتغال داشت و در علم تفسير و فقه يگانهء عصر خود بود تا اينكه در 916 ه ق بر اثر سعايت دشمنانش مورد بىمهرى شاه اسماعيل قرار گرفت و به دستور شاه صفوى اموالش مصادره و كمى بعد به قتل رسيد . از آثار وى مدرسه‌اى نزديك به مسجد جامع هرات به نواحى درب خليفتان را مىتوان نام برد . نظام الدين عبد العلى بيرجندى منجم و جغرافىدان از شاگردان وى بود . « حاشيهء شرح عقايد نفيسه » ، « شرح تهذيب المنطق » و « رسالهء صيديه » از جمله تأليفات تفتازانى است . نك : ريحانة الادب ، ج 1 ، ص 221 ؛ حبيب السير ، ج 3 ، ص 343 و ج 4 ، ص 220 به بعد ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى در پاكستان ، ج 1 ، ص 202 و روضة الصفا ، ج 11 ، ص 5976 . ( 177 ) . امير نظام الدين عبد القادر مشهدى : از سادات و علما و فضلاى عهد سلطان حسين بايقرا كه سالها در مدرسهء سلطانيه به تدريس پرداخت . سپس به منصب فقاهت و قضاوت مملكت خراسان رسيد و سرانجام در 925 ه ق درگذشت .