بود نسبت به جنابعالى . نظر به اعتبار و درككارى اسمعيل و الياهو و البتّه اين مطلب در نظر عالى مكشوف و معلوم است و مراتب اعتبار و صدق عرايض اين فانى هم البتّه بر سركار عالى در اين مدّت معلوم گشته است كه اسمعيل و الياهو مردمان متقلّبى نبودهاند ، تا در اين ايّام كه واقعهء ابو القاسم صرّاف اتّفاق افتاد و خود سركار علم داريد كه در اين فقره تعمّد ننمودهاند ، بلكه در واقعات اتّفاقيه بود و بد ذاتى مردم در كار بوده است . اللّهم العن الظّالمين . و اين بدبختها هم كه از مرحمت سركار لقمه نانى به آسودگى مىخورند ، از كار و كسب بازماندند و باز جاى هزار شكر است كه با سركار عالى كه معدن لطف و منبع انصاف هستيد ، سروكارشان بود . اگر با يكى از ساير خلق اللّه مىبود ، از زندگى هم بازمانده مىشدند و به كلّى از درجهء اعتبار و اعتماد ساقط بودند . اين خيالى هم كه از براى اين بىچارهها باقى مانده است ، از بركت عدالت سركار عالى است و اين فقره را ، هم خود اسمعيل و هم الياهو از همه كس بهتر مىدانند .
امروز اين مطلب را خدمت جناب حاجى عرض نمودم كه اگر پرستش اشخاص جايز مىبود ، الياهو و اسمعيل ، جنابعالى را پرستش مىنمودند . حقّ عليم و گواه است كه كار اين بىچارهها از بندگى و عبوديّت گذشته است . خود را نسبت به سركار بهطور زرخريدى ملاحظه مىنمايند و دقيقه نمىگذرد كه دعاى سركار در زبانشان جارى نباشد و شب گويا بىدعاى سركار سر به بالش نگذارند و اين يقين است ، اين نيم نفسى كه دارند از تصدّق سر سركار عالى است ، و الّا به قول عوام [ تا ] حالا هزار كفن پوشانده بودند .
قربانت شوم ! از آنجايى كه خود سركار از حالت اين بىچارهها اطّلاع داريد كه چه دارا هستند و مايهء آنها را مىدانيد و گفتهاند الاكرام بالاتمام ، حالا كه جنابعالى تا حالا مرحمت در حقّشان فرمودهايد ، استدعاى فانى اين است كه از اين به بعد هم همراهى بفرماييد كه طورى بشود كه اين بدبختها هم بىپا نشوند ، تا ان شاء اللّه خيالى در اين خصوص بشود ، چون با جناب حاجى آقا گفتوگويى شده است كه ان شاء اللّه تنخواه از صرّاف بهطور موقّتى وصول شود . از آن جايى كه عرايض فانى هميشه قبول بوده است ، اميدوارم كه اين فقره هم قبول خواهد بود و مرحمت خود را در حقّ آنها زياده از سابق خواهد شد و مراعات حال را پيش از پيش خواهيد فرمود . منتظر سرافرازى از تعليقه و ارجاع خدمات هستم . باقى الوقت . قربانت !
مراسلات طهران ( فارسى ) — صفحة 176
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی)
ص١٧٦