همايونى كه به حضرت و الا شاهزاده عين الدوله بطور محرمانه شرفصدور يافته و اسم اين كمنام بقلم معجز رقم رفته بود زيارت شد و بعرض اين عريضه مبادرت كرد بنده از اول منكر آشوب و اختلال و خروج از طور و حدود ادب بوده و هستم و خواهم بود عقيدهء بنده اين است كه تعرض بر مقام منيع سلطنت اثنى عشرى مانند خراب كردن بيت اللّه است . بخاكپاى تو كانهم عظيم سوگند است بنده از اين هرجومرج نهايت تنفر دارم و قبل از وقت آنچه در قوهء بشريت داشت در منع پارهء حركات اقدامات مجدانه كرد و از دو ماه قبل مأيوسانه بالاجبار انزوا گزيد ، بالجمله در به دو امر مأمورين نظم كار را به اين مرتبه رسانيدند و تبريز را بعد از تسليم و انقياد با حركات وحشيانه دوباره سر آشوب آوردند ، حالا آشوب از حد گذشته در اكثر دهات آذربايجان زراعتى نشده است و دهاتى كه دست مأمورين نظم است تمام خراب و غير مسكون مانده آخر اين ملت مخلوق خدا و رعيت پادشاه است آحاد و افراد ملت باهم خونى شدهاند و نهايت توحش از همديگر دارند ، هرچه تشدد بيشتر شود خرابى مملكت بيشتر خواهد شد و هر قطره خونى كه ريخته مىشود فى الحقيقت از شريان دولت و مملكت ميرود اين جماعتى كه خود را دولتخواه قلمداد كردهاند و اينهمه طغيان ميكنند آيا اشخاصى نيستند كه هميشه دولت در اسكات آنها مكلف بسوق لشگر و تحمل مخارج بود ؟
بالفرض امروز مثلا بتبريز غلبه جستند و هرچه خواستند كردند قطعنظر از مؤاخذه اخرويه و خرابى مملكت و ساير محاذير آيا همين جماعت ديگر اطاعت به حاكم يا والى خود خواهند كرد ؟ در استرآباد ، تركمان يموت شهر را غارت كرد اسكات فتنهء خود آنها محتاج بيك قوه جبريهء جداگانه نخواهد شد ؟ جماعتى هستند كه حيات شخص خود را در فساد عامه ميدانند و بقاى آشوب را علت تامهء زندگى خود ميشمارند بوحدانيت الهيه و نبوت خاتم الانبياء و امامت ائمه هدى و تاجوتخت سلطنت عظمى قسم علاج امر در اين است كه عاطفت ملوكانه شامل به اين مشتى رعيت مظلوم بشود ملت منحصر به تبريز نيست عقيدهء بنده اين است كه حكم فرمايند دار الشورى تأسيس و از اطراف ممالك عقلاء رو بدرگاه جهان بگذارند و مذاكرات بفرمايند مشكلات
مجموعه آثار قلمى ثقة الاسلام شهيد تبريزى ( فارسى ) — صفحة 465
مساهمون: ميرزا على تبريزى ( شهيد )
ص٤٦٥