السّنة الثّامنة
اندر اوّل سال لشكرها فرستاد به سريّتها ، و بسيارى عرب مسلمان شدند . و اندر ماه رمضان غزو مؤته بود و پس فتح مكّه . و كعبهى معظّم از بتان خالى كرد ، و اهل مكّه جمله مسلمان شدند ، و ابو سفيان حرب همين سال اسلام يافت با بقيت مكّه . و اندرين غزو آيت آمد به روزه گشادن بيماران در رمضان و در سفر ، قوله تعالى :
فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ .
« 1 » و غزو حنين به طايف بود بعد ازين در شوّال . و اندرين غزو بود كه پيغامبر صلّى اللّه عليه و سلّم شمشير كشيده بود و پيش حرب اندر شده و همىگفت :
أنا النّبىّ لا كذب * أنا ابن عبد المطّلب
و در ماه ذو الحجّه پيغامبر به مدينه بازآمد ، و حج مسلمانان كردند و كافران نيارستند كردن . و ابرهيم ، پسر پيغامبر ، از مادر ، ماريه ، همين سال بزاد .
السّنة التّاسعة
و اندرين سال نجاشى به حبشه بمرد ، و جبرييل عليه السّلام حجاب برداشت ، تا پيغامبر عليه السّلام او را بديد بر تخت در ماه رجب اندر ، و از مدينه بر وى نماز كرد . و اندر ماه شوّال غزو تبوك بود به زمين شام ، و پيغامبر عليه السّلام به تن خويش آنجا رفت . و اندر ماه ذو القعده غزو بنى طىّ بود . و ازان پس عدىّ بن حاتم الطّايى پيش پيغامبر آمد و مسلمان گشت . و پيغامبر او را كرامت كرد ، حرمت سخاى پدرش را . و هيچ كافر را چنان حرمت نداشت تا مسلمان گشت - و اللّه أعلم .
السّنة العاشرة
باذان و يمنيان اين وقت مسلمان شدند . و هم از اوّل سال وفدهاى عرب آمدن گرفتند ، و ايشان را با پيغامبر عليه السّلام مناظرههاست . و آيات قرآن مجيد بدان شاهد كه نه جايگاه آن شرحست ، تا همه قبايل عرب اسلام پذيرفتند . و اندر ماه ذو القعده پيغامبر سوى حجّ رفت ، و آنجا خطبه كرد بر انجمن بسيار و انبوه مسلمانان ، و ذكر شريعت اسلام و مناسك حجّ و هر چيزى ياد كرد . و اين را حجّ الوداع خوانند . و آخرين جمعه بود اين ، زيرا كه نيز پيغامبر را عليه السّلام بازنديدند . و اين وقت آيت آمد كه :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ .
« 2 » و چون از حجّ
هامش
( 1 )Sure 2 , Teil von Vers 184 .( 2 )Sure 5 , Teil von Vers 3 .