زنان و كودكان و چهارپا هرچه بود بيرون بردند و بتان را بشكستند و ايمان آوردند . و ملك ايشان سر بر خاك نهاد و زارى همىكرد ، و كودكان و زنان بانگ و زارى بر آوردند و از اخلاص دعا كردند . خداوند تعالى عذاب از ايشان بگردانيد . و اينچنين رحمت با هيچ امّت ديگر نكرد ؛ چنان كه گفت :
فَلَوْ لا كانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِيمانُها إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلى حِينٍ .
« 1 » چون اين خبر به يونس رسيد غمگين شد ، ابليس او را وسوسه كرد كه : " تو اكنون دروغزن شدى پيش قوم . " و سوگند خورد كه : " نيز سوى ايشان نروم . " در كشتى نشست با قومى كه به جايى رود ، خداى تعالى اين كار از وى نپسنديد - و آن ماهى كه شكم وى زندان يونس بود - كشتى را بازداشت تا از بعد قرعه زدن يونس خود را به دريا افكند ، و ماهى او را فروبرد . و يونس در نماز ايستاد به فرمان خداى تعالى . چهل روز آن ماهى از خوردن بازاستاد تا يونس را آسيبى نرسد . و خداى تعالى گفت : " اگرنه از مسبّحان بودى تا قيامت در شكم ماهى بماندى . " قوله تعالى :
فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ .
« 2 » پس يونس خداى تعالى را به سه تاريكى اندر بخواند : تاريكى شب و تاريكى دريا و تاريكى شكم ماهى . و خداوند عزّ و جلّ او را برهانيد . پس ماهى به كنار دريا آمد و يونس را عليه السّلام از شكم برافكند ؛ قوله تعالى :
فَنادى فِي الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ .
« 3 » پس خداى تعالى يونس را به قوم بازفرستاد . بعد ازان قوّت بازگرفت و درختى برآورد تا ازان شير همىمكيد ، كه خيالى گشته بود . و ابن عبّاس گويد كه :
شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ
« 4 » درخت كدو بود . و شبانى را سوى قوم فرستاد و گفت : " چون بازگردى اين بز ترا به من راه نمايدت و سگ تو گواهى دهد پيش قوم . " شبان برفت و خبر يونس بگفت . و مردمان بر وى جمع آمدند ، و سگ گواهى بداد . و پيش يونس آمدند به رهنمونى بز . و اين همه آيات بود . و تا به وقت مرگ با ايشان بماند ، چنان كه خداى تعالى گفت :
وَ أَرْسَلْناهُ إِلى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ .
« 5 » و به كوفه از دنيا برفت .
هامش
( 1 )Sure 10 , Vers 98 .( 2 )Sure 37 , Verse 143 u . 144 .( 3 )Sure 21 , Teil von Vers 87 u . Vers 88 ganz .( 4 )Sure 37 , Teil von Vers 146 .( 5 )Sure 37 , Vers 147 .