مال كرد . اسكندر گفت : « تو هرگز خراج نبينى و ميان ما جز حرب نيست . » داراب هشتصد هزار مرد برگرفت و به موصل شد . اسكندر نيز هم چندان سپاه برگرفت و از روم بيرون آمد و برابر همديگر نشستند . و اسكندر مردى حكيم فاضل بود ، حيلت كرد و دو مرد از حجّاب داراب به مال بفريفت تا ايشان در روز مصاف ، داراب را بكشتند به غدر ، و حاجبان دوگانه به لشكر اسكندر گريختند . اسكندر بر بالين داراب آمد در حالت نزع ، و سرش در كنار نهاد و گفت : « چه حاجت دارى ؟ » گفت : « به تو سه حاجت دارم : اوّل آنكه خون من ضايع نگذارى ، دوم آنكه بزرگان ايران را حرمت دارى و شهرها خراب نكنى ، سوم آنكه دختر مرا به زنى كنى . » اسكندر اين سه حاجت مبذول و مقبول داشت .
و داراب بن داراب دوازده سال پادشاهى كرد و بمرد .
7 . اسكندر بن داراب الاكبر - و اسكندر را « ذوالقرنين » گفتندى و خداى تعالى ذكر او در قرآن فرموده است « 1 » ، و بعضى گويند كه او پيغمبر بوده است . بارى مردى حكيم فاضل بود و مذهب حكما داشت و تلميذ ارسطاطاليس بود و بدين دليل روشن مىشود كه نه پيغمبر بوده است ، زيرا كه پيغمبران را استاد نبوده [ 157 ] و علم ايشان لدنّى باشد .
و اسكندر همهء روى زمين را بگرفت و به تن خود به همهء جهان برسيد و چهارده سال در طوف بود ، و سى و شش پادشاه بزرگ را به دست خود گردن زد . و چون به آخر شمال رسيد ، آنجا كه زمين يأجوج است ، اهل آن زمين از جور يأجوج بناليدند . اسكندر گفتا :
« ممرّ و مخرج اين متمردان به من نماييد . » ايشان ميان دو كوه بنمودند و گفتند : « چون زمستان مىگذرد ، ايشان به ملك ما مىآيند و تباهى مىكنند و هر آبى كه ايشان بدان مىرسند خشك مىكنند از بسيارى عدد ايشان . » اسكندر بفرمود تا به مدت شش ماه كه روزگار زمستان بود سدّى از آهن و روى برآورند ، چنان كه خداى تعالى در قرآن ذكر فرموده كه :
« آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ . »
« 2 » و از آن وقت باز يأجوج و مأجوج به ميان مردم نمىتوانند آمد .
و اسكندر چون از سدّ ياجوج بپرداخت ، باز مغرب گشت و به ظلمات شد و آب حيوان را طلب كرد و نيافت . و چون بازگشت و به بابل رسيد رنجور شد و اثر مرگ در
هامش
( 1 ) .« وَ يَسْئَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُوا عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْراً »( سورهء « كهف » ، آيهء 83 ، 86 ، 93 ) .
( 2 ) . سورهء « كهف » ، آيهء 96 .