[ ملوك طوايف ]
طايفهء اول از گروه دوم ايشان را ملوك طوايف گويند . كه اسكندر جهان را ميان ايشان قسمت [ 158 ] كرد و ايشان ملوك بزرگ بودهاند همه از نسل جمشيد و فريدون ، و چهارصد سال تمام حكومت جهان راندند و هيچكس از مورّخان عدد و اسامى ايشان نگفته از بسيارى ايشان . و ملوك اشكان هم در عهد ايشان بودند . و ذكر ملوك طوايف در شاهنامه نيز اينقدر بيش نيست .
و اللّه اعلم .
طايفهء دوم از گروه اول ايشان را ملوك يونان گويند عددشان هشت نفر . و چون اسكندر وفات كرد ، هرچه از لب دجلهء بغداد و عراق عرب و موصل و يمن و شام و مغرب بود ، همه به دست علما و حكما داده بود و ايشان را مملكتى بود كه « يونان » گفتندى و هر ملكى كه بنشستى او را « بطلميوس » گفتندى . و ملك اولّشان نام او :
1 . لوغوس - بود و او همهء ملك مغرب و يونان بگرفت و بيت المقدس را معمور كرد و بنى اسرائيل را نيكو داشتى و شريعت موسى را تقويت كرد ، امّا يونانيان را هيچ دين نبود و مذهب فلاسفه و حكمت داشتند ، و مذهب ايشان آن است كه به هيچ دين نگروند ! و نفى نبوت كنند و ما به حكمت خود خداى را بشناسيم و گويند تا بوده جهان بوده و نباشد كه نباشد ، و گويند نفس آدمى از عالم بسيط است و چون از قالب بيرون آيد هم بدان عالم بسيط خود باز رود و اين همه از تأثير گردش فلك است ، و فلك هرگز ويران نشود . و منكر حشر و نشرند . خاك به دهن ايشان .
و مملكت يونانيان از مغرب بود تا لب دجله و از اين سوى دجله به دست ملوك طوايف بود . و لوغوس سى و هشت سال پادشاهى كرد .
2 . دقيانوس - و اين دقيانوس آن بود كه اصحاب كهف غلامان او بودند و از پيش وى بگريختند و به غارى شدند و سگى با ايشان بود و در غار به خواب شدند . و خداى تعالى چنان تقرير كرد كه ايشان سيصد و نه سال به خواب بودند و خداى تعالى هر روز ملكى بفرستادى تا ايشان را از پهلو به پهلو گردانيدى ، تا زمين اندام ايشان را نخوردى . و قصهء ايشان در كلام مجيد مذكور است .