بساط نشاط گستردن و تتمهء مخترعات پادشاهى بيان كردن
از مخترعات فرحافزاى كه راى عالمآراى پادشاه جهانگشاى بهترتيب آن اشارت فرموده ديگرى « بساط نشاط » است كه همگنان را موجب بهجت و انبساط است . و آن بساطى است مستدير مشتمل بر دواير افلاك و كرات عناصر كه از اجناس فاخر ترتيب يافته :
دايرهء اول كه منسوب است به فلك اطلس ، بهسان صحيفهء عمل نيكوكاران سفيد است ، و ثانى كبود ، و ثالث به مناسبت رنگ زحل ، سياه ، و چهارم كه محكمهء برجيس سعادت جليس است صندلى ، و پنجم كه متعلق است به بهرام ، لعلى ، و ششم كه خانهء آفتاب است از جنس زربفت ، و هفتم كه منزل ناهيد است سبز روشن ، و هشتم كه جاى عطارد است ، سوسنى ، زيرا كه مزاج عطارد ممتزج است و چون رنگ كبود را با گلگون امتزاج دهند سوسنى گردد . و سبب اختيار رنگ سوسنى بر ساير الوان ممتزجه آن كه بعضى از حكما رنگ عطارد را كحلى گفته و رنگ سوسنى از ساير الوان ممتزجه به كحلى نزديكتر است . و ايضا زحل و عطارد در صفر نزديك به يكديگر بهنظر درمىآيد و رنگ زحل سياه است ، و سوسنى به سواد مناسبت دارد .
اما دايرهء نهم كه منزل قمر است بهسان رخسارهء ماه شب چهارده ابيض است و بعد از دايرهء قمر ، كرهء نار و هوا بهترتيب مرتب گشته . پس كرهء آب و خاك انتظام گرفته و تقسيم ربع مسكون به اقاليم سبعه وقوع يافته و حضرت اعلى گاهى آن بساط را جهت انبساط خاطر اقبال مآثر در تختى مدور كه در مساحت با بساط برابر است مىگسترانند و به نفس نفيس دايرهء زربفت را آفتاب آسابها و نور و صفا بخشيده هر طايفه از منسوبات