تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى ) — صفحة 290

مساهمون:

ص٢٩٠
و از جملهء بنيان رفيع الشان بديع‌مكان اين مؤسس قواعد عدل و احسان ، شهر دين‌پناه است كه بىشائبهء تكلف ، پناه دينداران معارف‌انتباه است . خامهء مشكين عمامه از نسايم شمايم بناى آن بلدهء طيبه ، مشام جان ارباب عمايم را برين منوال معطر مىگرداند كه در شهر شعبان سنهء نهصد و سى و نه كه قلعهء گواليار از مقدم پادشاه سكندرآثار ، غيرت‌حصار سپهردوار بود ، شبى بر تخت بخت و فيروزى نشستند و زمره‌اى از خواص بارگاه فلك اشتباه و فرقه‌اى از ندماى فضايل‌پناه را در مجلس اشرف اعلى رخصت جلوس عنايت فرموده از هر جانبى سخن درپيوستند . در آن اثنا زبان الهام بيان به امثال اين عبارات ، گوهرافشان گشت كه مدتى است كه اين انديشه در سر و اين عزيمت در خاطر رسوخ يافته كه نزديك به دار الملك حضرت دهلى ، بلده‌اى رفيع و وسيع كه كنگرهء فصيلش زبان طعن بر خورنق و سدير « 1 » دراز كند و پاسبان بروجش با هندوى زحل ، دعوى همسرى آغاز نمايد ساخته شود . و در درون آن بلده قصرى مبنى بر هفت طبقه پرداخته آيد و در اطراف آن باغات و بساتين بدايع‌آئين ارتفاع يابد چنانچه صيت لطافت و نزاهت آن عمارات را هركس شنود از اقطار آفاق به نظاره‌اش شتابد ، و آن مأمن هوشمندان آگاه و مسكن اصحاب يقظه و انتباه گشته به « دين‌پناه » موسوم شود . حاضران صحبت جنت‌رتبت ، زبان اخلاص به تحسين و آفرين گشاده در آن اثنا امير الظرفاء قدوة الفضلاء مولانا شهاب الدين احمد معمائى را به خاطر رسيد كه « شهر پادشاه دين‌پناه » به حساب جمل « نهصد و چهل » مىشود ، پس اگر در اين تاريخ آن بلده را طرح اندازند از نوادر اتفاقات خواهد بود . و همان ساعت اين معنى را به شرف عرض رسانيده حضرت اعلى و بندگان سدهء سدره انتما از آن حسن اتفاق تعجب نمودند ، و زبان حال و قال هريك از مجلسيان در مخاطبهء پادشاه سخندان به مضمون اين مقال مترنم گشت كه
هرچه رايت نقش بندد بر ضمير * از قضا نبود جز آن صورت‌پذير و آنچه تدبيرت نگارد بر ورق * راست آيد نسخهء تقدير حق
القصه بنابر سبب مذكور ، آن عزيمت در خاطر انوار پادشاه مؤيد و منصور تصميم يافته بعد از آن‌كه از گواليار در ضمان عنايت حضرت پروردگار به آگره شتافتند در اوايل ذيحجهء سنهء نهصد و سى و نه عنان بارهء جهان‌نورد به جانب دار الملك حضرت دهلى تافتند و بعد از وصول بدان بلدهء جنت‌صفات - حرسها اللّه عن الحادثات - و تقديم لوازم استخاره و استشاره زير پشته‌اى كه به آب جون اتصال دارد و از آنجا تا بلدهء مذكور به
هامش
( 1 ) . خورنق و سدير نام دو قصر و عمارت است كه نعمان بن منذر به جهت بهرام گور ساخته بود .