تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى ) — صفحة 269

مساهمون:

ص٢٦٩
تير نهم : تعلق به امراى عظام دارد . تير هشتم : را به زمره‌اى از مقربان و ايچكيان « 1 » صاحب‌مناسب تفويض كرده‌اند . و تير هفتم : را به ساير ايچكيان مخصوص شمرده‌اند . و تير ششم : متعلق است به سرخيلان قبايل و يوزبيگيان خجسته شمايل . تير پنجم : به يكه جوانان تعلق گرفته . تير چهارم : به تحويلداران ، صفت اختصاص پذيرفته . تير سوم : به جوانان جرگه منسوب گشته . و تير دوم : را دبير تقدير به نام شاگرد پيشگان نوشته . تير اول : به دربانان و ساربانان و امثال ايشان منسوب است . و هر سهم از سهام مسطوره را سه مرتبه مقرر و مطلوب - اعلى و اوسط و ادنى - انه هو القادر على ما يشاء . و بر ضماير فطنت‌مآثر اولو البصاير مختفى و مستتر نماند كه اين عدد كه پادشاه وافر مفاخر در باب تقسيم مراتب ارباب مناصب و ساير ملازمان آستان خلافت‌آشيان اختيار فرموده‌اند از جملهء الهامات ربانى و واردات سبحانى است و موجب انتظام مهام دو جهانى بندگان بارگاه سلطانى ، زير كه « دوازده » عددى است كه از به دو ايجاد عالم تا اين دم ، مدار بسيارى از امور دينيه و مهام كليه بر اين عدد بوده است : اول : آن كه فلك هشتم بر دوازده برج تقسيم يافته و مدار حركات شمس و قمر و ساير كواكب و سبعهء سياره بر آن بروج است و حساب شهور و سنين از آن ممر صفت وضوح مىيابد ، و نير صدق اين سخن بر وفق مرور ايام و شهور به روى روزگار فرق انام مىتابد . ديگر آن‌كه : نظام بعضى از مصالح عالم محتاج به زمان است و زمان عبارت از ساعات ليالى و ايام ، و هريك از ليل و نهار در حال اعتدال كه كنايت از اول فصل بهار و ابتداى موسم خزان است بر دوازده ساعت انحصار دارد و بر طبق نص :
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً
« 2 » عدد شهور نيز از دوازده متجاوز نيست . ديگر آن‌كه عدد اسباط يعنى اولاد يعقوب عليه السلام به مقتضاى كلام معجز نظام
وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ وَ قَطَّعْناهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْباطاً
« 3 » دوازده
هامش
( 1 ) . ايچكى به معنى شهر داروغه است ( م ) . ( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 . ( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 159 .