حقايقى را كه از عصر نزول قرآن كه در ارتباط با حوادث و وقايع آن دوران است نيز مدّ نظر داشته است . در نگرش اهل بيت عليهم السّلام ، درست بر همين منوال ، در دورانها و زمانهاى پس از عصر نزول قرآن و عهد ظهور رسالت اسلام ، و نيز در هر عصر و زمان ديگر ، حقايق و وقايعى مشابه و همانند آنها و مطابق با آنها وجود خواهد داشت .
همچنين است در مورد احكام شرعى و اخلاق اسلامى و سنّتهاى تاريخى و حقايق آفرينش ، كه همهء اينها از مصداقها و اشباه و نظائر و موارد و تطبيقها ، نه تنها در عصر رسالت ، بلكه در هر عصر و زمان ، سخن مىگويند .
در اينجا ، نمىخواهيم مفصّلا به استدلال بر صحّت اين « نگرش » بپردازيم ، كه آن مجال ديگرى را مىطلبد ؛ بلكه تنها مىخواهيم جنبهء « تصوّرى » اين « نظريّه » را از زبان و گفتار اهل بيت عليهم السّلام يادآور شويم .
اين مبنا يكى از مهمترين مبانى « نگرش » اهل بيت عليهم السّلام در تفسير قرآن كريم است كه به طور روشن و اساسى ، از ديگر نظريّات و ديدگاهها در مذاهب اسلامى ، متمايز است .
نظريّهء اهل بيت عليهم السّلام در فهم قرآن كريم
اهميّت و ظرافت فراوان اين موضوع را از آنجا مىتوان دريافت كه شمار قابل توجّهى از روايات كه از اهل بيت عليهم السّلام رسيدهاند ، و در بعضى از آنها به نقل از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله تصريح شده است و همانها در كتب علماى اهل سنّت نيز آمدهاند ، به اين موضوع پرداختهاند .
نيز ، ملاحظه مىكنيم كه اين روايات ، از نظر مضمون ، با يكديگر بسيار متفاوتاند ، به گونهاى كه گاه نسبت به يكديگر متناقض يا متضارب يا مختلف به نظر مىرسند . آراء و نظرات علما نيز در تفسير اين روايات و برداشت از آنها آن قدر مختلف است كه نابسامان و متباين با يكديگر به چشم مىآيد .
در اين مجموعه روايات ، بحث پيرامون دو موضوع اصلى متمركز مىشود :
يكى ، بحث محكم و متشابه و تفسير و تأويل كه بر محور آيهء هفتم از سورهء آل عمران دور مىزند و خداوند متعال فرموده است :
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ ، فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ