تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم القرآن ( علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 159

مساهمون:

ص١٥٩
زيرا ، محمّد ، كه يك انسان امّى بود و در آن عصر تاريك مىزيست ، و بيشتر زمان دعوتش را نيز درگير و دار و زد و خورد اجتماعى گذرانيده است ، به عنوان يك انسان هرگز نمىتوانست چنين كارى را سامان بدهد .

ج ) موضع پيامبر در ارتباط با پديدهء الهى قرآن ، گواه مردود بودن نظريهء وحى نفسى است :

موضع شخص پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در ارتباط با پديدهء الهى قرآن ، خود بهترين شاهد بر بطلان نظريّهء وحى نفسى است . محمّد انفصال تام ميان ذات تلقين كنندهء خداوند از بالا و ذات تلقّى كنندهء خود را به روشنى ادراك مىكرد ، و اين ادراك همان حقيقت وحى است كه اندكى پيش از اين به آن اشاره كرديم . رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اين فهم و ادراك را در مناسبتهاى متعدّد تصوير كرده و براى مسلمانان به موجب همين روايات توضيح داده است : « گاهى وحى همانند نواختن زنگ بر من نازل مىشود كه در انتهاى آن مطالب وحى را درك كرده‌ام و اين برايم دشوارترين حالت است ؛ و گاهى فرشتهء وحى به صورت مردى هويدا مىگردد كه با من سخن مىگويد و من گفته‌هايش را درك مىكنم . » اين احساس و ادراك آگاهانه ، نسبت به انفصال كامل ميان ذات الهى آمر معطى و ذات محمّدى مخاطب متلقّى ، به نوبهء خود بر روى پديدهء الهى قرآن و متون مختلف آن منعكس گرديده است ؛ و مظاهر متعدّدى دارد كه سه شكل آن را يادآور مىشويم : شكل اوّل : تصويرى است كه در آن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از لابه‌لاى آيات و سور قرآن ، بنده‌اى ضعيف در برابر خداوند سبحان نشان داده مىشود ، كه در پيشگاه مولايش ايستاده و از او كمك مىطلبد و استغفار مىكند ، و اوامر و نواهى او را امتثال مىكند ، و به درجات و اشكال مختلف مورد خطاب او قرار مىگيرد ؛ مثالهاى قرآنى براى اين تصوير فراوان است : 1 . قرآن محمّد صلّى اللّه عليه و آله را با چهرهء يك انسان فرمانبردار تصوير مىنمايد ، كه براى خويش مالك هيچ چيز نيست ، و از خدايش در صورت عصيان وى مىترسد ؛ حدودى را كه خداوند وضع فرموده رعايت مىكند ، و به رحمت او اميدوار است ، و هر چه به او برسد از سوى خدايش به او رسيده است . بنابراين ، وى به عجز مطلق در برابر ارادهء خداوند از تبديل حرفى
علوم القرآن ( علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 159 | السيد محمد باقر الحكيم / فشاركى