انگليس را به دار الخلافه فرستاده تا خاقان صاحبقران را راضى و ساكت نمود و مبلغ هشت كرور را كه هركرورى پانصد هزار تومان باشد ضرر دولت روسيه بلكه بهجهت حفظ ملت اسلام قبول فرمود و در حقيقت عرض و جان و مال اهل ايران را خريدند .
حكيم صاحب مراجعت و منوچهر خان حامل تنخواه نقد مصالحه شد . نواب نايب السلطنه از حدود گروس و ميرزا ابو الحسن خان وزير دول خارجه از قصبهء زنجان و جناب آصف الدوله و بسقاويج از تبريز و قائم مقام از طهران حركت و همه در قريهء تركمانچاى من اعمال دار السلطنهء تبريز اجتماع نمودند و در شب پنجشنبه پنجم شهر شعبان اين سال عهدنامهء مباركه را به انجام آوردند . يك نسخه به مهر مبارك نواب مستطاب وليعهد نايب السلطنة العلية العاليه و ميرزا ابو الحسن خان شيرازى وزير امور خارجه مختوم آمد و به ينارال بسقاويج سپرده شد . نسخهء ديگر به مهر ينارال مذكور كه وكالت داشت به حضور ملازمت دستور خاقان صاحبقران فرستاده شد . روسيه به شكرانهء مصالحه توپها انداختند و دو روز و دو شب به عيش و عشرت پرداختند . بسقاويج تبريز را خالى نموده و نواب نايب السلطنه به مقر سلطنت اياب فرموده لشكرها از سرحدات برخاستند و بساط اتحاد و يكجهتى و دوستى آراستند .
در اين سال ، به اغواى محمد قاسم خان دامغانى كه پيشكار عباسقلى خان كرمانى نبيرهء خاقان صاحبقران بود خانلر خان « 1 » غلام پيشخدمت ولد عليمراد خان زند كه بطنا نبيرهء خاقان جلادت نشان شهيد محمد حسن خان قاجار محسوب مىشد و به كرمان مأمور بود در هنگام مراجعت در منزل رباط باغين بهدست اشرار كرمان مقتول شد و خود سرى ايشان علانيه گرديد و قريب ده دوازده هزار جمعيت از حدود كرمان و بم و بلوچ و افغان فراهم آورده عزم تسخير يزد كردند . نواب شاهزاده محمد ولى ميرزا از يزد حركت و به دار الخلافه آمد كه شرح حال آنان را معروض دارد .
عبد الرضا خان خلف تقى خان بيگلربيگى قديم يزد كه كارگزار سركار او بود دست طغيان از گريبان عصيان برآورد و اموال متعلقين نواب شاهزاده را تصرف و آنها را روانهء طهران كرد . اهالى كرمان در منزل شمش اوضاع نواب عباسقلى خان حاكم خود را بر هم
هامش
( 1 ) - درخصوص وى كه محمد حسن خان نام داشت و مادرش عمهء آقا محمد خان بود و در شعر « فرخ » تخلص مىكرد رجوع شود به حديقة الشعراء ( ج 2 ذيل عنوان فرخ زند ) و سفينة المحمود ( ج 1 ص 118 ) و روضة الصفاى ناصرى ( فصل شعراى عصر فتحعلى شاه ) . ملك ايرج ميرزا جد جلال الممالك ايرج ميرزا پرورده و داماد اين فرخ خان بود .