شدند . نواب شيخعلى ميرزا به قبه و بادكوبه و موكب همايون صاحبقران از اردبيل حركت و در كنار رودخانهء طويله شامى ماهچهء خرگاه ، قرين ماه گشت . آصف الدوله « 1 » با بيست هزار لشكر و ده عراده توپ به التزام ركاب نواب وليعهد مأمور شد و بعد از فتح شوشى به گرجستان و تفليس رفتند و در دهم شهر صفر در خارج قلعهء شوشى به معسكر نواب نايب السلطنه پيوست .
در اين وقت جان مك دانلد كينر ايلچى انگليس دررسيد . محمد حسن خان قاجار و محمد ولى خان افشار به استقبال شدند . روز ديگر ميرزا صادق مروزى و ميرزا فضل الله على آبادى او را ديدن كردند و در چهاردهم صفر به حضور آمد . نواب نايب السلطنه در تسخير قلعهء شوشى پاى جلادت افشرد و سنگرها و سيبهها پيش برد . مستحفظين آن قلعه به خدعه و تزوير پرداخته و از پيغامات نرم نرم ، مجاهدين اسلام را از شدت در محاصره غافل ساختند . نواب نايب السلطنة العلية العاليه ، سركار نواب اميرزادهء اعظم و فرزند ارشد اكرم محمد ميرزا و محمد قلى خان قاجار ولد اكبر جناب آصف الدوله را با دستجات خواجه وند و عبد الملكى و نظر على خان مرندى به حراست شهر و قلعهء گنجه روانه فرمود و خود به محاصرهء شوشى اهتمام داشت . جناب آصف الدوله نيز اول تسخير شوشى و بعد تفليس را اهم و اسلم دانسته بودند اما از آن طرف مددوف « 2 » نام از ينارالان معتبر روسيه جمعى از پياده و سوار قزاق و روسيه را با بيست عراده توپ برداشته روى به تسخير گنجه گذاشت . امير كبير امير خان سردار راهواى سعادت شهادت در سرافتاد و به جهد روى به جهاد نهاد . قلعهء گنجه را به نظر على خان مرندى واگذاشته در چهاردهم شهر صفر در ركاب نواب اميرزادهء اعظم محمد ميرزا به جانب شمكور روى آورد . در ويرانههاى شمكور در ميانهء جنود مسعود و سپاه مددوف مقابله دست داد و امير خان سردار قاجار از ضرب مهرهء آتشين تفنگ در آن جنگ به شهادت رسيد . سپاه اسلام بعد از شهادت امير عظام پاى افشردن را صلاح حال نديدند و دست از جنگ كشيدند . مددوف با همراهان همهجا توپزنان و جنگكنان عازم گنجه گرديد . نظر على خان مرندى [ قلعه را ] واگذاشته در چهاردهم شهر صفر در ركاب نواب [ و الا را قوه واهم طغيان نموده قلعه و
هامش
( 1 ) - يعنى اللهيار خان پسر محمد خان بيگلربيگى دولو .
( 2 ) .Madadov