به نامِ وليد و سليمان سِتَد * ز هركس در اين كار پيمان ستد
وفات عبد الملك مروان
همين سال عبد الملك زين جهان * به رنجِ گران رفت اندر نهان
زِ ماهِ دَهم رفته يك نيمه بود * كه او دعوتِ حق اجابت نمود
بُدش شصت و دو سال و ز آن بيست سال « 1 » * فزون يك مهى خسروى بىهمال
1275 وزين پايه ميرى بُدش هشت سال « 2 » * ز بَهرِ بزرگى هميشه جدال
ده و هفت پور و دو دختِ گزين * بماندند از آن شهريار زمين « 3 »
به كارِ مهى گرچه كوشش نمود * ازو هم زمانه برانگيخت دود
نبُد هيچ سودش ز كردارِ خود * در آن گيتى او ماند با كار بد
خنك آنكه كارى كند آنچنان * تواند از آن رفتن اندر جنان
1280 غلط مىكنم كس به كردارِ خويش * نگيرند بىلطفش آن ره به پيش
خدايا بر آن رَه كنم رهبرى * كه رهبر نيابم گرم رهبرى
هامش
( 1 ) ( ب 1274 ) . سيرتنويسان در اين باب اختلاف كردهاند . ابو معشر نجيح گويد : وقتى عبد الملك بن مروان بمرد ، شصت ساله بود . واقدى گويد : روايت هست كه عبد الملك به وقت مرگ پنجاه و هشت ساله بود . گويد : گفتهء اول درستتر است . به گفتهء مداينى ، عبد الملك به وقت مرگ شصت و سه ساله بود . ابو معشر گويد ، مدت زمامدارى او از روزى كه با وى بيعت كردند تا به وقت وفات بيست و يكسال و يك ماه و نيم بود .
( طبرى 9 / 9 - 3798 ) مصراع دوم ، در اصل : فرون يك .
( 2 ) ( ب 1275 ) . در اصل : ؟ ؟ ؟ بذش . طبرى آورده است : نه سال از اين مدّت را با ابن زبير ، نبرد داشت .
( 3 ) ( ب 1276 ) . طبرى 9 / 3800 ، فرزندان و همسران عبد الملك را به شرح ذيل آورده است :
وليد ، سليمان و مروان اكبر كه نماند و عايشه كه مادرشان ولاده دختر عباس بن جزء بن حارث بود . يزيد و مروان و معاويه كه نماند و امّ كلثوم ، كه مادرشان عاتكه دختر يزيد بن معاويه بن ابى سفيان بود و نيز هشام ، كه مادرش امّ هشام دختر هشام بن اسماعيل مخزومى و نيز ابو بكر كه نامش ، به كار بود و مادرش عايشه دختر موسى بن طليحه تيمى . حَكم كه نماند و مادرش امّ ايوب دختر عمرو بن عثمان بن عفان و نيز فاطمه كه مادرش ام المغيره ، دختر مغيرة بن خالد مخزومى و نيز عبد اللّه ، مسلمه ، منذر ، عنبسه ، محمد ، سعيد الخير و حجاج كه همگى از كنيزان زاده بودند .
به گفتهء مداينى : بجز اينها ، شقراء دختر سلمة بن حليس طايى و يك دختر ، على بن ابى طالب ( ع ) و امّ ابيها دختر عبد اللّه بن جعفر از جمله همسران عبد الملك بودند .