منگو قاآن يا مونككا قاآن در سال 648 ه . ق به تخت نشست و در سال 657 ه . ق وفات يافت ؛ او برادر خويش هلاگو را مأمور فتح بقيه بلاد ايران كرد . براى اطلاع از نحوهء انتخاب او به مقام خانى و مخالفت نوادگان چنگيز با او ر . ك : تاريخ مغول ، ص 155 - 161 ؛ تاريخ مغول در ايران ، 42 - 52 .
موكا ، يا موكه اغول نام پسر هشتم تولى است
اريقبوكا در جهانگشا ( ج 2 ، ص 255 ) ؛ اريغبوكا ذكر شده است . او در عهد امير ارغون به مقام بيتكچى رسيد . در غياب برادرش منگو قاآن ، در مغولستان نيابت مىكرد و منگو درصد بود كه رياست مغول و اولوس اربعهء چنگيز را به او سپارد ، ولى قوبيلاى با اين كار مخالف بود ؛ لذا در سال 658 ه . ق خود را قاآن خواند و با همدستى جغتاى ، اريقبوكا را دستگير كرد . او از سال 662 ه . ق تا 662 ه . ق در زندان بود و در سال 664 ه . ق مرد ؛ جامع التواريخ ، ج 1 ، ص 554 .
( 60 ) . ( ص 175 ) : . . . در سلك بيتكچيان منخرط گشت به تفحص حال گرگز به خراسان فرستاد گرگز يا گورگوز ( جهانگشا ، ج 1 ، ص 199 ) اصالتا از اهالى ايغور است ( همان ، ص 442 ) وى والى است كه از جانب اوكتاى قاآن براى خراسان تعيين شده بود و در زمان توراكينا خاتون از حكومت معزول و محبوس شد . او به واسطهء گفتوشنودى كه داشت ، به قاآن توهين كرد . لذا خاك در دهان او كردند تا خفه شد . وى در آخر عمر مسلمان شده بود . براى اطلاع بيشتر از سرگذشت وى ، ر . ك : جهانگشاى جوينى ، ج 2 ، صص 225 - 242 .
( 61 ) . ( ص 175 ) : « . . . و بوكان و بورى و پايدار ، فرزندان جغتاى خان را . . . » بوكان در تواريخ ديده نشد ، ولى پسرى داشت به اسم « مواتوگان » كه در سال 617 ه . ق / 1221 به هنگام محاصرهء باميان به قتل رسيد . پس از مرگ جغتاى فرزند همين مواتوگان به اسم قراهلاگو به تيول جغتاى حكومت كرد .
ظفرنامه ( فارسى ) — صفحة 1395
مساهمون: شرف الدين على يزدى
ص١٣٩٥