( 18 ) . ( ص 31 ) : محمد بن محمد بن جزرى ( 751 - 833 ) : شمس الدين ابو الخير محمد بن محمد بن يوسف مقرى در سال 751 ه . ق / 1350 م در شهر دمشق متولد شد و در همان شهر به فراگيرى قرائت و حديث مشغول شد . در سال 768 ه . ق به سفر حج رفت . و از نيمهء دوم سال 769 ه . ق تا 797 براى كسب علم و دانش و نيز تدريس و تصدى مشاغل به مصر ، دمشق و بعلبك در رفتوآمد بود . او در طى اين سالها علاوه بر اينكه از علماى بزرگى همچون ضياء الدين قزوينى ، عبد الوهاب بن سلادر و شيخ الاسلام بلقينى ، عماد الدين ابن كثير اجازهء افتا گرفت ، به مشاغل قضاء دمشق ( 773 ه . ق ) ، متولى توقيع الدست در اسكندريه ( 779 ه . ق ) تدريس در جامع اموى دمشق ، متولى مشيخيه كبرى اقراء در تربت ام صالح دمشق ، مشيخهء اقراء در مدرسهء عادليه و دار الحديث اشرفيه ، تدريس در مدرسهء اتابكيه دمشق ، قضاء شام ( 793 ه . ق ) تدريس در مدرسه صلاحيه قدس ( 795 ه . ق ) مشغول بود . او پس از آنكه در مصر مورد بىمهرى قرار گرفت و اموالش مصادره شد ، در سال 798 ه . ق از راه اسكندريه به آسياى صغير رفت و در رجب همان سال به انطاكيه و سپس در ربيع الاول 799 ه . ق وارد بورسا پايتخت عثمانى شد . پس از فتح بورسا به دست تيمور ، او نيز به همراه ديگر دانشمندان به شهر كش منتقل شد و تا سال 807 ه . ق در آن شهر بود . با مرگ تيمور در سال 807 ه . ق اقامت اجبارى او پايان پذيرفت و او به هرات ، يزد ، اصفهان و شيراز سفر كرد . پس از آنجا به بصره و پس از آن به يمن رفت . از يمن به مكه آمد و يكسال در آن شهر مجاورت گزيد . در اوايل سال 829 ه . ق ابتدا به مصر و سپس به شام رفت و از آنجا به شيراز بازگشت و تا زمان فوت در همين شهر اقامت داشت . نسبت جزرى او به جزيرهء ابن عمر واقع در جنوب شرقى تركيه كنونى است . او از محدثان و فقيهان شافعى و صاحب آثار متعدد است . براى آگاهى بيشتر ، ر ك : دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 3 ، صص 231 - 234 .
( 19 ) . ( ص 33 ) : لولاك لما خلقت الافلاك ( اگر تو نبودى ، افلاك را نمىآفريدم ) . حديثى قدسى است دربارهء پيامبر اكرم ( ص ) ؛ بحار الانوار ، ج 16 ، ص 406 .
ظفرنامه ( فارسى ) — صفحة 1383
مساهمون: شرف الدين على يزدى
ص١٣٨٣