اين معنى همان است كه حافظ مىفرمايد :
يار مردان خدا باش كه در كشتى نوح * هست خاكى كه به آبى نخرد طوفان را
از غزلى به مطلع :
رونق عهد شباب است دگر بستان را * مىرسد مژدهء گل ، بلبل خوش الحان را « * »
( 24 ) . ( ص 46 ) : تغوز ( تقوز ) : ظاهرا عدد نه ( به تركى دوقوز و گاهى به صور تقوز ، تغز ، دوقز ، طغوز ) در نزد تركان و تركمانان ارزش و اهميت خاصى داشته است ، چه پيشكشها را به صورت نه تا نه تا تقديم مىكردند و برطبق تورهء مغول نه بار در جلوى خان زانو مىزدند و ترخانان تا نه بار ارتكاب خطا مورد عفو قرار مىگرفتند و اولاد آنان تا نه پشت مورد عنايت خاص بودند . براى آگاهى بيشتر در اينباره ، ر . ك : حواشى و تعليقات كتاب احسن التواريخ ، ص 655 - 656 .
( 25 ) . ( ص 65 ) : أرباب الدّول ملهمون صاحبان دولتها الهام كرده مىشوند ؛ خزينة الامثال ، ص 22 .
( 26 ) . ( ص 68 ) : . . . و قبل خان را زنى بود از قنقرات كه او را قراقريق نام بود و از او سه پسر داشت ، كلانتر ايشان اوكين برقاق بود ، دوّم قوتله خان و ديگر برتان بهادر . . . » به روايت جامع التواريخ ، قبل خان شش پسر داشت بدين نامها :
1 . اوكين برقاق ؛ 2 . برتان بهادر كه جد چنگيز خان بود ؛ 3 . قوتوقتومونگلر ؛ 4 . قدآن بهادر ؛ 5 . قوتوله قاآن ؛ 6 . تودوگان اوتچگين ؛ جامع التواريخ ، ج 1 ، ص 248 - 249 .
( 27 ) . ( ص 90 ) : « . . . چنگيز خان را خواتين و قمايان بسيار بودند . . . » پنج خاتون معتبر چنگيز خان به نوشته رشيد الدين فضل اللّه همدانى عبارتند از :
هامش
( * ) . يادداشت استاد دكتر عبد الحسين نوايى .