الى كرمان و شنوران فملكها ثم تعدى الى ماء السند فمنعه من العبور فرجع عنه ، و قصد فرشابور ( پشاور ) فملكها و يليها من جبال الهند و اعمال الابغان [ ( 1 ) ] اگر چه در نسخه مطبوع ابن اثير كه در بسى از موارد سقطها و سهوهاى طبع دارد ، و در مصر چاپ شده ( شنوران ) براى قرشت است ، ولى اصلا همين شلوزان يا شنوزان موجوده است ، كه در بالا شرح داده شد . قرارى كه از مردم بومى وادى كرم معلومات شد سه دره معروف كنونى آن وادى قرار ذيلند : اول زيران ، دوم شلوزان به فتحه اول و ضمه دوم ، سوم كرمان به فتحتين .
( 38 ) كتاب محرف بنام منهاج سراج
طورى كه در ذيل آغاز طبقه ( 23 ) شرح دادم ، تقريبا ( 50 ) سال پيشتر كتابى در مطبع سنگى بمبئى در ( 88 ) صفحهء فل سكيپ به خط نستعليق بر كاغذ زرد رنگ چاپ شده ، كه بر صفحهء اول نام آن « سياسة الامصار فى تجربة الاعصار » با شرحى نوشتهاند ، كه در ذيل آغاز طبقه ( 23 ) نگاشتهام .
اين كتاب با كمى تحريفات كه از طرف طابع دران روى داده ، طبقه ( 23 ) طبقات ناصرى منهاج سراج است ، كه طابع آن را بنام فوق چاپ كرده ، و مؤلف آن را هم منهاج سراج ناميده است .
چنين به نظر مىآيد ، كه ميرزا محمد ملك الكتاب كه ناشر برخى از كتب تاريخى و دينى است ، و تقريبا پنجاه سال پيش در بندر بمبئى به كار نشر كتب فارسى و عربى مىپرداخت ، و در اوايل ورود مطابع سنگى بهند چاپخانه و ماشينى داشت ، از روى جزو آخر طبقه ( 23 ) نسخهء مطبوع انجمن آسيائى بنگال ، يا كدام نسخهء خطى ، همين طبقه ( 23 ) را جهلا يا عمدا براى گرمى بازار تجارت خويش بنام سابق الذكر طبع و نشر كرده است .
ميرزا محمد يا اعوان و انصار وى در نسخهء اصل تحريفاتى را اراد تا وارد داشتهاند ، و در برخى از مباحث جملاتى را حذف ، و از طرف خود آن را تحريف و تبديل كردهاند ، كه اين كار نارواى آنها در عالم دانش
هامش
[ ( 1 ) ] الكامل ج 11 - ص 63