اما جروم كه در مط خروم است ، جمع جرم معرب گرم است ، كه گرمسير را مىگفتند ، و اندرين تعليقات جدا شرح دادم .
تكناباد يا تكينآباد ، كه در مط يكنباد طبع شده ، شهر معروفى بود در حدود قندهار موجوده كه بيهقى و گرديزى و غيرهم آن را تكناباد مىنويسند ، و اكنون اثرى ازين شهر بميان نيست و تعيين موقعيت آن هم مشكل است ، از خلال نوشتههاى منهاج سراج چنين پديد مىآيد ، كه تكناباد در بلاد رخج واقع بود ( طبقه 17 ذكر امير سورى ) و رخج عبارت است از وادىهاى بين هيرمند و ارغنداب به طرف غرب قندهار موجوده ، هم او در جاى ديگرى از همان مبحث تصريح مىكند كه جوش آب گرم نزديك تكناباد است ، ( طبقه 17 ذكر علاء الدين حسين ) اين آب گرم را تاكنون مردم قندهار گرماب گويند ، و طورى كه گفتيم در گوشهء شمال غربى قندهار بفاصله ( 40 ) كروه بر كنار درياى هيرمند بعد از ساروان كلا ( سروان تاريخى ) مقابل زمين داور افتاده ، و اگر تكناباد در نزديكيهاى گرماب واقع بود ، پس گفته مىتوانيم كه اين شهر تاريخى بين خاكريز و دهراوت و ميوند و زمينداور افتاده بود ، و اين معنى را مىتوان از گفتهء منهاج سراج تاييد كرد ، زيرا در بدر مبحث مذكور گويد كه سلطان بهرام شاه با لشكر غزنه ببلاد گرمسير از رخج و تكناباد روى به طرف زمين داور آورد ، چون زمين داور در مقابل گرماب موجوده بر ساحل طرف مقابل هيرمند افتاده ، بنابران بى جا نيست كه از تكناباد روى به زمين داور آورده باشد ، درين جايهاست كه بين سلاطين غور و غزنه حربى صعب روى داده بود .
بعد از طبقات ناصرى يگانه اثرى كه از ان موقعيت تكناباد را مىتوان تعيين كرد ، همانا تاريخ هرات سيفى هروى است ، كه بارها اين شهر را ذكر مىكند ، وى افغانستان ( اوغانستان ) را باصطلاح عصر خويش تا اواسط ناحيت بين مجارى هيرمند و ارغنداب مىشمارد ، و به اين حساب تكناباد داخل افغانستان نبود ، و به طرف غرب مجراى ارغنداب افتاده بود ( ص 200 - 207 - 208 - 227 تاريخ هرات ) برخى از نويسندگان به اين فكرند كه تكناباد در نزديكىهاى قندهار كنونى واقع بود ، ولى مطالعهء دقيق اين رأى را نمىپذيرد ، چه بقرار تصريح سيفى قلعهء قندهار
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى ) — صفحة 346
مساهمون: عبدالحى حبيبى
ص٣٤٦