( 20 ) ويهند ، پرشاور ، سدره
در نسخهء اصل ( طبقه 11 - مبحث سلطنت محمود ) بهند نوشته شده ، و در مطبوع كلكته چنين است :
« بتخانهء بهند كه در حدود پر شاور بود بر لب آب سند . . . ( ص 9 ) » كه در نسخهء خطى اصل عوض سند ( سدره ) است . در نسخ راورتى اين جمله بصور ذيل ضبط شده :
1 - بتخانهء ويهند ، كى در حدود برشاور بود بر لب آب سنده .
2 - بتخانهء ويهند ، كه در حدود برشابور بود بر لب آب سند .
3 - بتخانهء ويهند ، كه در حدود نشابور بود بر لب آب سدره .
4 - بتخانهء ويهند ، كه در حدود برنشابور بود بر لب آب سدره .
5 - بتخانهء ويهند ، كه در حدود برشاور بود بر لب آب سدره .
6 - بتخانهء بهند كه در حدود پرشاور بود بر لب آب سنده .
7 - بتخانهء بهند كه در حدود برشابور بود بر لب آب سنده .
8 - بتخانهء ومهند كى در حدود برشابور بود بر لب آب سنده .
9 - بتخانهء ويهند كى در حدود برشابور بود بر لب آب شده 10 - بتخانهء ويهند كى در حدود برشابور بود بر لب آب سند 11 - بتخانهء ويهند كه در حدود نيشابور بود بر لب آب سدره اين بود ضبط نسخ مختلف خطى كه پيش راورتى بوده ، و در جلد اول ترجمه ( ص 77 ) آن را نقل كرده ، و ما ازين ضبطهاى مختلف صورت ( بتخانهء ويهند كه در حدود پرشاپور بود بر لب آب سند ) برگزيديم .
مخفى نماند كه ( ويهند ) در ازمنهء قبل الاسلام تا اوايل دورهء غزنويان يعنى آغاز قرن پنجم هجرى شهر معروف هند بشمار ميرفت و در دوران فتوحات آل سبكتگين مورخان اسلامى آن را بسيار ذكر كنند ، كه سلطان محمود بعد از فتح پشاور در سال ( 393 ه ) بران شهر تصرف كرد ، [ ( 1 ) ] البيرونى گويد : كه ويهند كرسى گندهار بود ، كه در وادى سند واقع است [ ( 2 ) ] البشارى مقدسى گويد : كه ويهند پايتخت پادشاهان
هامش
[ ( 1 ) ] زين الاخبار گرديزى ص 66
[ ( 2 ) ] تقويم البلدان ابو الفدا ، ص 357 بحوالهء قانون مسعودى .