پاك پوشيد ، و پاى در ان مطموره نهاد ، چون آن موضع را ( به ) پوشيدند آن مسكين در گوشهء آن موضع روى به قبله آورد و دو ركعت نماز بگزارد و بذكر كلمهء شهادت مشغول شد ، ناگاه گوشهء ( از ) آن موضع بشكافت ، و دو شخص با مهابت كه صد هزار شير را ، از منظر ايشان زهره آب گردد در آمدند ، با حربهء آتشين ، چنانچه شعلهء آتش از حربهاء ايشان گرد بر گرد تخت مغل در آمد و يك شرر از ان شرارهء آتش به قدر سر سوزنى بر رخسار آن جوان افتاد و بسوخت و جراحت كرد ، از ان دو شخص يكى گفت :
كه درين موضع مسلمانى مىنمايد ، آن ديگرى روى بدان جوان كرد ، كه تو كيستى ؟ جوان مىگويد ، من گفتم عاجزى ( و ) اسيرى ( و ) ضعيفى بدست اين مغل گرفتار ، گفتند : تو از كجائى ؟ من گفتم : از ترمذ . سر حربهء خود بر [ ( 1 ) ] گوشهء آن خانه زدند [ ( 2 ) ] گوشهء آن خانه بشكافت ، به مقدار درى ، مرا گفتند بيرون رو ، من پاى بيرون نهادم ، خود را در زمين ترمذ ديدم [ ( 3 ) ] و از آنجا كه قراقرم مغل است ، تا ترمذ قريب شش ماهه راه زيادت باشد ، تا به اين وقت آن جوان در حدود ترمذ بر سر املاك و اسباب خود ساكن است و هر مرهم كه ( بر سر ) جراحت آن شرار آتش [ را ] مىكند به هيچ وجه مندمل نمىگردد ( و ) همچنان ( بر قرار به قدر ) سر سوزنى مىتراود و ترشح مىكند سبحانه [ ( 4 ) ] المقدر ما يشاء « ملك [ ( 5 ) ] تعالى سلطان اسلام را بر سرير سلطنت و مملكت باقى و پاينده داراد [ آمين ] » [ ( 6 ) ]
الثامن منكوخان بن تولى بن چنگيزخان
ثقات چنين روايت كردند ، كه تولى پسر كهتر چنگيزخان بود ، و شهرهاى خراسان او خراب كرد [ ه ] چنان كه ذكر او در حادثه شهر هرات به تحرير پيوسته ( است ) و او را چهار پسر بود ( ند ) مهتر منكوخان و دوم هلاو ، و سيوم ارق بوقه [ ( 7 ) ] و چهارم قبلا [ ( 8 ) ]
هامش
[ ( 1 ) ] مط و مب : در گوشه
[ ( 2 ) ] مط و مب : بزدند
[ ( 3 ) ] مط و مب : يافتم
[ ( 4 ) ] مط و مب : سبحان المقدر
[ ( 5 ) ] اصل : سبحانه تعالى
[ ( 6 ) ] كلمات بين « . . . » در مب نيست
[ ( 7 ) ] كذا در اصل و مط و مب راورتى : ايرتوقى بوته ، كه مورخين ديگر اريقبوكا نوشتهاند در جامع التواريخ منگو ، قوبيلاى ، هولاگو ، اريقبوكا ( ص 132 )
[ ( 8 ) ] كذا در اصل و راورتى ، مط و مب : قبلان كه مطابق به ضبط مؤرخين ديگر قوبيلاى است .