حديث نامزد ( كردن ) لشكرها به زمين [ ( 1 ) ] عراق و تركستان
چون ا [ و ] كتاى لشكرها بجانب عراق و خراسان فرستاد ، جرماغون نوين [ ( 2 ) ] را بر سر آن لشكر ( فرمانده ) كرد ، چون بر طرف عراق آن لشكر برفت ، به قدر پنجاه هزار مغل و ديگر اجناس بزرگان تركستان و اسيران خراسان كه روى بدان ديار نهادند ، به قدر صد هزار سوار بود ، در شهور سنه ثلاث و عشرين و ستمائة .
چون بدان ديار رسيدند ، خلق آن بلاد و اطراف را چندان بقتل رسانيدند [ ( 3 ) ] كه قلم را مجال تحرير [ ( 4 ) ] آن نباشد ، جمله شهرهاى عراق و جبال و اران و آذربيجان ( و گيلان ) و ولايت رستم دارى [ ( 5 ) ] كه در اطراف بحر خزر است تا در بندان [ ( 6 ) ] و آذربيجان همه نهب شد ، و خراب گردانيد [ ند ] مگر يك شهر اصفهان را كه ( از ) اول ظهور چنگيزخان مغل و لشكر او بديار عراق تا بوقتى كه اصفهان گشاده شد ، مدت پانزده سال بايست ، چنانچه بعد ازين بتحرير پيوندد ، بموضع خود .
و اين لشكر بر عقبهء حلوان بگذشت ، تا حوالى مدينة السلام بغداد ( را ) نهب كردند ، و چند كرت از حضرت امير المؤمنين المستنصر بالله طاب ثراه بدفع طايفهء مغل و لشكرهاى كفار ، ملوك اسلام با حشمهاى عجم و ترك و كرد و عرب نامزد شد ، و با كفار قتال و جهاد بسيار كردند ، و در همه اوقات فتح و نصرت لشكر اسلام را بود . به هيچ وجه دران عهد لشكر كفار بر اطراف و حوالى دار الخلافه دست نيافتند ، و جرماغون [ ( 7 ) ] ملعون كه لشكر كش كفار ( مغل ) بود ، در حدود قم و كاشان مقام ساخت و بعضى ( را ) به طرف فارس و كرمان بدوانيدند .
اتابك ابو بكر فارس كه پادشاه آن بلاد بود [ ( 8 ) ] و برادر حاجب براق
هامش
[ ( 1 ) ] مط و مب : به طرف
[ ( 2 ) ] اصل : جرماعون توين . مط و مب : جرماعون نوين
[ ( 3 ) ] مط و مب : قتل كردند .
[ ( 4 ) ] اصل : تقرير
[ ( 5 ) ] مط و مب : رستم دار ، كه در اين علاقه نزديك سرچشمههاى شاهرود واقع و بقول مستوفى سه صد قريه داشت ، ( جغرافيه خلافت شرقى ، ص 374 )
[ ( 6 ) ] مط و مب : تا در بند روم
[ ( 7 ) ] مط و مب : جرماعون
[ ( 8 ) ] مط و مب : است