از زر و سيم ( و ) جامهاى ثقال ، و آنچه قيمت داشت ، همه را در چاههاى قلعه انداختند ، و بسنگهاى گران چاهها [ ( 1 ) ] بينباشتند ، و باقى آنچه بود ، به آتش سوختند ، و در قلعه [ را ] باز كردند ، و شمشيرها بركشيدند و خود را بكفار [ ( 2 ) ] زدند ، و بدولت شهادت رسيدند ، ( و ) چون قلعهء كاليون فتح شد ، جماعت لشكر ( يان ) كه بپاى قلعهء ولخ طخارستان بودند چنانچه طولان چربى [ ( 3 ) ] و ارسلان خان قيالق [ ( 4 ) ] و افواج [ ( 5 ) ] لشكر مغل به حكم فرمان چنگيزخان بپاى قلعهء فيوار قادس آمدند ، و اين فيوار قلعهايست در حصانت و متانت و استحكام ، از قلعهء كاليون [ ( 6 ) ] قوى تر ، و حال محكمى آن قلعه باندازهايست ، كه ده مرد آن را محافظت توانند [ ( 7 ) ] كرد ، و ميان قلعهء فيوار و كاليون ، بعد مسافت ده فرسنگ باشد ، چنانچه هر دو قلعه در نظر يك ديگر بودندى ، اگر بپاى كاليون سوار بيگانه آمدى ، بروز دود و بشب آتش كردندى ، اهل قلعهء فيوار را معلوم شدى و اگر بپاى فيوار آمدى همين حكم داشتى ، طولان چربى [ ( 8 ) ] و ارسلان خان قيالق [ ( 9 ) ] مدت دو ماه در پاى قلعهء فيوار مقام داشتند و به جهت قلت علوفه بغايت تنگ آمدند ، آن جماعت را از ذخائر قلعهء كاليون ما يحتاج معاش آوردند ، تا چند روز در حوالى آن قلعه مجال مقام يافتند ، و شخصى از قلعهء فيوار در ميان لشكر طولان چربى فرود آمد از حال اهل قلعه خبر داد ( ه ) كه تمامت [ ( 10 ) ] هلاك شد [ ه ا ] ند ، و در تمامى قلعه هفت مرد زنده ، بيش نيست ، و ازين هفت [ نيز ] چهار و يا پنج رنجوراند ، آنگاه كفار سلاح پوشيدند ، و قلعه را بگرفتند ، و آن هفت مرد [ ( 11 ) ] را شهيد كردند ، رضى اللّه عنهم و رضوا عنه .
و اين حوادث درا ( وا ) خر شهور سنه تسع [ و ] عشر و ستمائة بود ، حال آن دو قلعه كه در خراسان و غور از ان محكم تر نبود ، اين بود كه بتقرير پيوسته [ است ] ملك تعالى سلطان سلاطين اسلام را در مسند شهريارى [ تا انقراض ] عالم باقى و پاينده داراد .
هامش
[ ( 1 ) ] مط و مب : گران قلعه سر آن را بينپاشتند
[ ( 2 ) ] مط و مب : بر كفار
[ ( 3 ) ] مط و مب و راورتى : جزيى
[ ( 4 ) ] مط و مب : فيابق ، اصل : قبالق
[ ( 5 ) ] مط و مب : بافواج
[ ( 6 ) ] اصل : كاليوره
[ ( 7 ) ] مط و مب :
تواند ،
[ ( 8 ) ] مط و مب و راورتى : جزبى
[ ( 9 ) ] مط و مب فيالق ، اصل : قيالق
[ ( 10 ) ] مط و مب :
تمام ،
[ ( 11 ) ] مط و مب : كس