در اول حال ( آن هر دو برادر ) نور اللّه مرقدهما ، بر طريق مذهب [ ( 1 ) ] كراميان بودند به حكم اسلاف ( و ) بلاد خود ، اما [ چون ] سلطان معز الدين بر تخت غزنين نشست و اهل آن شهر و مملكت بر مذهب امام ابو حنيفهء كوفى بودند رضى اللّه عنه ، سلطان معز الدين [ ( 2 ) ] بر موافقت ايشان ، مذهب امام اعظم قبول كرد [ ( 3 ) ] اما سلطان غياث الدين طاب ثراه [ ( 4 ) ] شبى در خواب ديد ، كه او با قاضى ( سعيد ) وحيد الدين مرو الرودى [ ( 5 ) ] رحمه اللّه كه بر مذهب امام شافعى [ ( 6 ) ] رضى اللّه عنه و مقتداى شفعويان بود در يك مسجد بودندى ، ناگاه امام شافعى ( رحمه اللّه ) درآمدى در محراب رفتى و تحريمهء نماز پيوستى ، و سلطان غياث الدين و قاضى وحيد الدين هر دو به امام شافعى اقتدا كردندى . چون از خواب در امد ، سلطان فرمان داد : تا بامداد قاضى وحيد الدين در بارگاه تذكير فرمودند [ ( 7 ) ] ، چون بر بالاى كرسى رفت در اثناء سخن گفت : ( كه اى ) پادشاه اسلام ! اين داعى دوش خوابى ديده است و عين خوابى كه سلطان ديده بود باز گفت .
او هم به مثل آن ديده بود ( كه سلطان ) چندانچه [ ( 8 ) ] از كرسى فرود آمد بر بالا رفت و به خدمت سلطان [ ( 9 ) ] ، در حال سلطان دست مبارك قاضى وحيد الدين عليه الرحمه بگرفت و مذهب امام شافعى رضى اللّه [ ( 10 ) ] قبول كرد .
چون نقل سلطان بمذهب اصحاب حديث شافعى شد [ ( 11 ) ] بر دل علماء مذهب محمد كرام ( رحمة اللّه عليه ) حمل آمد ، و از آن طايفه علماء بزرگ ( بسيار ) بودند ، اما دران عصر افصح ايشان امام صدر الدين على هيصم نيشاپورى بود و ساكن ( و ) مدرس مدرسه شهر افشين [ ( 12 ) ] غرستان [ ( 13 ) ] بود قطعهيى بگفت و سلطان را در ان نقل اعتراض كرد و آن قطعه چون به خدمت سلطان رسيد [ ( 14 ) ]
هامش
[ ( 1 ) ] بر طريق و مذاهب .
[ ( 2 ) ] مط : كوفى بودند رحمه اللّه ، او بموافقت .
[ ( 3 ) ] مط : مذهب ابى حنيفه . رحمه اللّه اختيار كرد .
[ ( 4 ) ] مط : نور اللّه مرقده .
[ ( 5 ) ] : مروزى طاب ثراه ، تاريخ وفات شيخ وحيد الدين محمد بن محمود مرو رودى فقيه شافعى ماه رجب سنه 599 ه در هراتست ( مجمل فصيحى 2 : 279 )
[ ( 6 ) ] مط : كه بر مذهب اصحاب حديث بود و مقتداى شفعويان .
[ ( 7 ) ] مط : وحيد الدين را تذكير فرمودند
[ ( 8 ) ] مط : چنانچه
[ ( 9 ) ] مط : فرود آمد و به خدمت سلطان بالا رفت سلطان
[ ( 10 ) ] مط : رحمته اللّه عليه
[ ( 11 ) ] مط : نقل سلطان در اصحاب حديث شايع شد
[ ( 12 ) ] اصل : اقسين . مط : افشين
[ ( 13 ) ] مط : غرجستان
[ ( 14 ) ] مط : بسلطان رسيد .