تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى ) — صفحة 300

مساهمون:

ص٣٠٠
پس از اينكه تهران به تصرف آزاديخواهان درآمد مدبر الممالك به تهران بازگشت و همچنان نشر روزنامه را ادامه داد . نخستين شمارهء دورهء جديد سه‌شنبه هفتم شوال 1328 برابر 18 مهر 1289 از طبع خارج شد ، و انتشارش بطور نامرتب ، تا سال 1330 ادامه يافت . او به منظور تسهيل كار چاپ روزنامه ، مطبعه‌اى به نام تمدن تأسيس كرد . پس از تعطيل شدن روزنامهء تمدن مدبر الممالك مديريت روزنامهء رسمى ايران را پذيرفت و تا روز دوشنبه 17 صفر كه زنده بود بر سر اين كار بود . اين روزنامه دولتى بود و در آن خبرهاى وزارتخانه‌ها ، قوانين و مذاكرات مجلس چاپ مىشد . پس از مرگ مدبر الممالك چندى پسرش مدير اين روزنامه بود .

( 10 )

- روزنامهء مجلس : كه صاحب‌امتياز و مديرش سيد محمد صادق طباطبايى بود يكى از روزنامه‌هاى معتبر زمان خود بود . طباطبايى جز داير كردن روزنامه مجلس خدمتهاى پرارجى به ايران كرد كه يكى از آنها گشايش مدرسه اسلام است . توضيح اينكه چون او تعميم معارف را مؤثرترين وسيلهء ترقى ايران مىدانست از پدر بزرگوارش سيد محمد طباطبايى پيشواى روحانى بنام ، استدعا كرد كه مدرسه‌اى به شيوه مدارس جديد تأسيس فرمايد تا عالم نمايان فريبكار متظاهر جرأت دشمنى با ايجاد مدارس جديد را نكنند . او مدرسهء اسلام را در سال 1317 تأسيس كرد . سيد محمد صادق هشت سال مدير اين مدرسه بود ، و چون در آن زمان كتابهاى درسى جديد به قدر كافى تأليف و طبع نشده بود ، وى يك دوره كتاب جغرافيا نوشت و چاپ كرد ، و هم او در استقرار مشروطيت كوششها فرمود و خسارتها و سختىها تحمل نمود . در انتشار روزنامهء مجلس ميرزا صادق اديب الممالك فراهانى و شيخ يحيى كاشانى به طباطبايى ياوريها و مددكاريهاى مؤثر كردند . چنان كه ياد شد سيد محمد صادق طباطبايى در جريان مبارزات آزاديخواهان با استبداد طلبان ، با پدرش و ديگر مجاهدان همگام بود . در رمضان سال 1323 كه گروهى از بزرگان آزاديخواه در زاويهء عبد العظيم متحصن شدند ، و سال بعد كه به قم مهاجرت كردند با آنان همسفر بود . ازاين‌رو چه در اين زمان و چه پيش از آن فرصت پرداختن به كار طبع روزنامهء مجلس را نداشت . اديب الممالك كه در مشهد روزنامهء ادب را منتشر مىكرد در سال 1321 به تهران آمد و با تصويب نديم السلطان وزير انطباعات وقت ، در تهران به طبع و نشر روزنامهء ادب ادامه داد . از همين زمان تا شوال 1324 غالب اوقاتش را صرف روزنامهء مجلس مىكرد و براى اينكه كار نگارش و تنظيم مقالات و طبع و نشر اين روزنامه نابسامان و آشفته نگردد روزنامه ادب را به مجد الاسلام كرمانى واگذار نمود . شيخ يحيى كاشانى نيز به دوام و اعتلاى روزنامهء مجلس كمكهاى شايان كرد . مقالات اساسى و مهم اين روزنامه از شماره 18 سال دوم تا شماره 154 همه به قلم اوست . و هم اين
شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى ) — صفحة 300 | اقبال يغمايى