تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى ) — صفحة 302

مساهمون:

ص٣٠٢
بديع الملك ميرزاى حشمة السلطنه از حكومت كرمانشاهان معزول گرديد و شهاب الدوله جاى او رفت . در اينجا بسيار نماند و در سال 1299 به نيابت و نمايندگى كامران ميرزاى نايب السلطنه حاكم مازندران شد و در سال 1305 حاكم بالاستقلال مازندران شد . پس از سه سال ، به حكومت خوزستان رفت . نزديك پنج سال آنجا ماند . در سال 1313 آصف الدوله لقب گرفت ، و با سمت پيشكارى سالار السلطنه فرزند خردسال ناصر الدين شاه به خراسان رفت . پس از چندى دگربار حكومت كرمان يافت . به سال 1320 حاكم فارس ، و سه سال بعد والى خراسان و سيستان شد . زشتكاريهايش در اين دوره حكومت چنان وى را منفور خاص و عام كرد كه دستهاى همهء خراسانيان از ستمش بر آسمان بود . توضيح اينكه مقارن اين احوال آسمان قوچان و بجنورد بر زمين چنان بخيل شد كه كشتزارها و بوستان‌ها لب تر نكردند . باغها و دشتها از تف گرما خوشيدند و اگر غله نارسيده و سبزه‌اى بود ملخها نابود كردند . كشتگران و باغداران را جز آه در بساط نماند و جمله بينوا و از اداى ماليات درمانده شدند . آصف الدوله بجاى اينكه در چنان شوريده‌حالى و پريشان روزگارى بر آن زيان رسيدگان از پاى افتاده به مدارا و آهستگى رفتار كند ، برايشان سخت‌تر گرفت و به پسرش سالار مفخم حاكم قوچان دستور داد ماليات را به هرگونه ميسر باشد از مردم بستاند . آن ديوخوى چون مىدانست كه دست مردم قوچان از نقد و جنس تهى است ، به فراشان خود دستور داد بجاى ماليات دختران مردم را بستانند . بدين فرمان دور از مردمى فراشان شبانگاهان بسيار دختران نورسيده را كه هنوز به مهربانى و نوازشگرى و نگهبانى مادر احتياج داشتند ، به جبر و ستم از كنار و آغوش مادر ربودند و به بهاى ارزان به تركمانان آن سوى مرز فروختند ، و استغاثه و دادخواهى مادرانى كه جگرگوشگانشان را به عنف گرفته بودند اثر نبخشيد . شگفت اينكه برخى از دختران قوچانى را خود اجزاى آصف الدوله خريدند ! اين ظلم بزرگ نه تنها خشم و نفرت همهء مردم را در همهء شهرهاى سراسر ايران بر انگيخت بلكه زبان همسايگان را به بدگويى و ملامت و دشنام گشود . پس از اينكه مجلس دورهء اول گشوده شد موضوع فروخته شدن دختران قوچانى به تركمانان ، و پشتيبانى عين الدوله صدراعظم از آصف الدوله ، در جلسهء روز سيزدهم محرم 1325 مطرح شد و نمايندگان عزل و محاكمه و مجازات آصف الدوله را به تأكيد تمام خواستار شدند . وى به تهران احضار و محاكمه گرديد . مردم ستمرسيدهء قوچان اميد داشتند كه اين بدكنش ستمكار بسزا مكافات و مجازات شود ، اما ميرزا ابو القاسم خان ناصر الملك همدانى در كابينه‌اى كه تشكيل داد و 19 رمضان 1325 به محمد على شاه معرفى كرد ، همين دژخيم سيه اندرون را وزير داخله كرد ، و بعد از كودتاى محمد على شاه بار دگر به حكومت فارس منصوب گرديد ! ناظم الاسلام كرمانى در جلد دوم تاريخ بيدارى ايرانيان - صفحه‌هاى 157 و 158 - خلقيات حاج غلامرضا خان آصف الدوله را چنين شرح كرده است : « . . . مشار اليه شاهسوند و شخص مجربى بود . اظهار قدس و زهد مىكرد . ريش نميتراشيد مسكرات استعمال نمىكرد . زيارت عاشورا مىخواند . اما از جوانان امرد بىريش بدش