تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى ) — صفحة 288

مساهمون:

ص٢٨٨

تعليقات

( 1 )

- امين السلطان : على اصغر پسر دوم ابراهيم امين السلطان روز سه‌شنبه بيستم جمادى الاول 1247 به دنيا آمد . در طفلى و تازه جوانى تحصيل زياد نكرد و در اين كار رنج بسيار نبرد اما باهوش ، جسور ، زيرك ، دسيسه‌باز ، زبان‌آور ، گرم گفتار و به ظاهر مؤدب بود . در جوانى به اعتبار پدرش ، صاحب جمع يعنى متصدى شترخانه و قاطرخانه دولتى بود . ابراهيم در ماه رمضان سال 1300 وقتى كه در دومين سفر ناصر الدين شاه به مشهد با ديگر ملازمان سفر مىكرد درگذشت ، و شاه همه مشاغل او را كه رياست بيونات سلطنتى ، وزارت گمركات و رياست انبار غله و ضرابخانه بود به پسرش سپرد ؛ امين السلطان لقبش داد و وزير دربار كرد . امين السلطان چنان رأى و تدبير به كار برد و استعداد و جوهر و كفايت خويش را نمود كه در سال 1306 وزيراعظم شد قلمدان مرصعى كه نشان صدارت بود و شاه فرستاده بود كامران ميرزاى نايب السلطنه به او داد و لوله كاغذ همراه قلمدان را ظل السلطان به كمر صدراعظم زد . بعد او و همراهانش حضور شاه رفتند و وزيراعظم پاى شاه را بوسيد . ناصر الدين شاه در شعبان 1306 به اروپا رفت . امين السلطان همراهش بود ، و انگليسيان در همين سال وسيلهء او امتياز كشتيرانى بر رود كارون ، و تأسيس بانك و استخراج معادن را از شاه گرفتند . و سال بعد نيز به ميانجيگرى وى به تحصيل امتياز انحصار تنباكو توفيق يافتند . بطور كلى همه امتيازهايى كه در دوران پادشاهى ناصر الدين شاه به بيگانگان داده شد ، جز امتياز رويتر همه به دلالى و امضاى امين السلطان بود . اما امتياز انحصار دخانيات كه به امتياز رژى معروف شده بود بر اثر بيدارى و نارضايى مردم و مقاومت شديد پيشوايان روحانى ، خاصه پيشواى بزرگ حاج ميرزا حسن شيرازى به مرحله بهره‌بردارى نرسيد ، و روز هفتم رمضان 1309 لغو گرديد . امين السلطان پس از اين شكست سخت ملول شد . انگليسيان كه تا اين زمان از او اميدها داشتند و از وى پشتيبانى مىكردند رهايش ساختند . صدراعظم به روسيان روى آورد . بر اثر مخالفت انگليسيان با ادامه صدارت وى ، روز 17 جمادى الاول سال 1314 عزل شد و