با يكديگر متحد باشند ، قدم به چشم من گذاشتهاند ، خداوند انشاء اللّه اتحاد و اتفاق شماها را زياده بر اين كند .
بابا ، اى مسلمانان ، حيدرى نعمتى يعنى چه ؟ به همديگر مىريختند ، يكديگر را مىزدند ، چقدرها كشته شدند در سر اينكه علامت من بايد جلو بيفتد ، عجب مردمان احمق خرى بودند ! اهل يك مملكت ، يك مذهب و يا يك شهر ، اين قسم با همديگر رفتار مىنمايد ، آنوقت پشت دشمن از اين حركات رذيله شماها كه روس و انگليس باشند قوت بگيرد ، خوشحال بشوند .
اين همشهريهاى من نمىدانند ، جهت آنها مىگويم . مىدانيد معنى اتحاد و اتفاق چيست ؟ اين انجمنها بايد ثمر داشته باشد . بايد بنشينيد در ميانه خودتان پول بگذاريد مدرسه جهت اطفال باز كنيد ، زنهاى بيوه را كه بىچيز هستند با اطفال يتيم نگاهدارى كنيد ، اگر يكى از شماها را محض عداوت ، حكومت يا نايب محله بگيرد به نام انسانيت نگذاريد ، و ليكن اگر مقصر باشد باشد ، خودتان اقدام كنيد كه البته به مجازات مطابق قرآن برسانيد نه اينكه محض عداوت و سابقه از ديوارهاى خانه مردم بالا برويد كه شراب مىخورد او را بكشيد بزنيد ، پيغمبر نهى فرموده است . امر به معروف بكنيد ، اتحاد داشته باشيد ، خيلى خوب است ، كمك مجلس شوراى ملى را بنماييد . هركس بر ضد اوست يعنى بر ضد قرآن است ، او را دشمن بداريد ، تا مىتوانيد دفع او را بكنيد ، احكام از مجلس صادر مىشود اجراى آن با اعليحضرت شاهنشاه ايران محمد على شاه قاجار است . ما پادشاه عدالتپرور خودمان را دوست مىداريم ، جان و مال دربارهء او دريغ نمىداريم . چندين سال است مىگويم باز هم خواهم گفت هركس موافق قرآن با ماها رفتار نمايد البته بر همهء ماها واجب است اطاعت اوامر او را بنماييم . با سرباز و توپچى و عسس كه حافظ رعيت هستند كمال اتحاد را داشته باشيد ، برادر باشيد ، آنها نگاهدارى ناموس و شرف شما را مىنمايند . چنان در اتحاد و اتفاق ثابت باشيد كه اگر بشنويد يك نفر يهودى را در محلهء يهوديها كتك مىزنند برويد رفع ظلم را از او بكنيد ، پناه به مملكت شما آورده است ، خداوندا در حضور امام عصر عجل اللّه فرجه عرض مىكنم تو شاهد باش كه من آنچه لازمه انسانيت و ناموس و شرف و غيرت هست به اين اهالى ايران مىگويم ؛ چيزى فروگذار نكردم اگر بعضى مطالب كه در سينه دارم نگفتهام هنوز مصلحت نيست . اگر من بعدها زنده ماندم عرض مىكنم ، اگرنه ديگران مىگويند . يهود ، گبر ، ارمنى كه در مملكت شما هستند نگاهدارى بايد بكنيد . نگذاريد كسى به آنها ظلم بكند ، سى كرور نفوس به منزلهء يك نفر كه شديد آنوقت معنى اتفاق و اتحاد است . بيشتر از اين حالت ندارم بگويم . دو كلمه هم نوحه بخوانم ، ذكر مصيبتى نمود ، اهل مجلس كه تقريبا هزار و پانصد نفر بودند ساعت سه متفرق شدند .
اهالى امامزاده يحيى تشريفاتى از چراغ و چاى و شربت جهت آنهايى كه امشب از محلات ديگر آمدهاند در اينجا ، بسيار ممتاز فراهم آورده بودند ، ريشسفيدان محلهء چاله ميدان آمده بودند نشستند ، و در اخوت و برادرى يكديگر صحبت كردند كه بعد از اين برادر و
شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى ) — صفحة 260
مساهمون: اقبال يغمايى
ص٢٦٠