چگونه مىشود كه يك چيزى هم نه خالى باشد هم نه پر ، بعبارة آخرى نه بتوان گفت خالى است نه بتوان گفت پر است ، تا اينكه به حمد اللّه تعالى چشمم به زيارت مجلس مقدس شوراى ملى روشن شد ديدم اين مجلس ما فوق فلك اطلس و محدد الجهات است لا خلاء و لا ملاء نه پر است نه خالى است .
به حسب ظاهر گوش تا به گوش وزرا ، علما ، تجار ، كسبه شاهزادگان ، طلاب وكلاى تمام ولايات مبعوثان ملت قديمهء ايران نمايندگان بيست و پنج گرور جمعيت همه جابجا نشسته متصل صداى زنگ جناب رئيس است كه شنيده مىشود ، هيچكدام فرصت نمىدهند كه كلام ديگرى تمام شود ، اما به حسب معنى غير از چند نفر معدودى كه آنها هم مستهلكند در جنب قدرت و عظمت سايرين مجلس در واقع خالى است .
صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ
يكى مىگويد ما قرآن داريم ، ديگر قانون اساسى مىخواهيم چكنيم ! يكى فرياد مى زند اين ملت مگر نه ما را وكيل خودشان كردهاند ديگر چه حق مداخله در كار دارند . يكى مى گويد حبل المتين چه حق دارد كابينه وزرا را راى مىدهد و تعيين مىكند ، يكى مىگويد روزنامه چه فايده دارد ، بايد تمام روزنامهها را توقيف كرد . يكى مىگويد اين انجمن بازى چه چيز است . يكى مىگويد اين ملتى كه اينقدر وحشيند كه صدراعظم خود را بيرحمانه مىكشند من ديگر از امروز استعفا مىدهم .
با كه گويم در همه ده زنده كو * سوى آب زندگى پوينده كو
و اللّه العلى الغالب از غصه نزديك است هلاك شوم ، از خدا طلب مرگ مىكنم . تمام شماها مىدانيد كه من بدبخت بيچاره چقدر فرياد زدم ، از همهچيز گذشتم ، منتظر مرگ بودم اگر براى شما قسم بخورم كه من هيجده ماه در زمان عين الدوله شب كه مىرفتم خانه مىگفتم امشب مرا خواهند گرفت و حال اينكه زحمت من در جنب زحمات ديگران هيچ است ، مثل حضرت مؤيد الاسلام كه پانزده سال است در هزار فرسنگى نشسته و همى فرياد زد . از همه بالاتر از زحمات و صدمات دو نفر رؤساى روحانى و پدر ملت سيدين سندين و حجتين آيتين آقاى آقا سيد عبد اللّه و آقاى آقا ميرزا سيد محمد مد ظلهما تا وقتى كه اين مجلس مقدس برپا شد . حالا بايد مذاكرات و وضع داخله اين مجلس مقدس اسباب مضحكه خارجه شود ، باعث خجلت عقلاى مملكت شود .
ايها الناس ، صريحا به شما بگويم تا وضع داخله مجلس منظم نشود ، تا اقلا بيست نفر وكيل عالم صحيح درست متدين كه داراى علم حقوق باشند و عالم به مقتضيات عصر باشند ، بعبارة اخرى همه چيز تمام باشند پيدا نكنيم كار مجلس مقدس ما همين قسم خراب است ، و تمام عقلاى عالم بر ما مىخندند ، و هرروزه ملت و دولت در زحمتند . من آنچه شرط بلاغ است با تو مىگويم ، ديگر شما خود مىدانيد . چرا بايد مثل حضرت اشرف آقاى احتشام السلطنه كسى را كه از روز اول جزو منتخبين محترم است و فعلا چند روز است در طهران تشريف دارند شما مردم جمع نشويد و برويد و از ايشان خواهش كنيد كه بروند مجلس و مشغول خدمات خودشان بوده باشند .
البته بايد اين كار را تعويق نيندازيد و اين وجود مقدس را مغتنم بشماريد و بهر ترتيبى كه مجلس مقدس و خودتان صلاح مىدانيد اين كار را فيصل كنيد .