تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 313

مساهمون:

ص٣١٣
با اين همه ، پروفسور هادى حسن در مقالهء خود تحت عنوان « روابط فرهنگى بين هندوستان و ايران صفوى » نوشته است كه نور الدين محمد جهانگير به سفير فوق العادهء شاه عباس 50000 روپيه و مستغلاتى داراى 16000 روپيه ماليات ساليانه بخشيده است . زينل بيك توشمال باشى در سال 1032 به ايران بازگشت و اندكى بعد كه موضوع تصرف بغداد پيش آمد ، وى مأموريتهاى نظامى فراوان در عراق عرب يافت و پس از كشته شدن قرچقاى خان ، وى عنوان خانى و مرتبهء سپهسالارى يافت . شهر بغداد در سال 1032 ، پس از مدتى نزديك به يك صد سال ، بار ديگر به دست ايرانيان افتاد و شاه عباس خبر اين فتح بزرگ را ، طى نامه‌اى ، به وسيلهء آقاى محمد مستوفى غلامان ، در سال 1033 ( - 1625 ) به جهانگير رسانيد ، همراه اشياء زيادى از غنايم فتح بغداد . پادشاه هند ، آقا محمد را در شهر لاهور به حضور پذيرفت و او نامهء شاه عباس و غنايم فتح بغداد را تقديم داشت و جهانگير او را به انعام بسيار سرافراز نمود و پس از شش ماه اقامت ، وى را همراه نامه‌اى به عنوان شهريار ايران اجازهء مراجعت داد . در سال 1036 شاه عباس شنيد كه شاهزاده پرويز وليعهد جهانگير درگذشته است . براى نشان دادن مراتب « مصادقت و برادرى » شهريار بزرگ ايران بر آن شد كه « معتمدى فرستاده لوازم پرسش و دلجويى » به جاى آورده « متفحص احوال خير مآل گردد . » و براى اين امر ، تخته بيك يوزباشى استاجلو را كه « از معتبران درگاه و مرد سخندان كار آزمودهء كارآگاه » بود برگزيده و « تحف و هداياى لايقه از اقمشه و امتعهء نفيسه و نفايس هر ديار و تازى نژادان صبا رفتار » تهيه كرده با « نامهء محبت طراز دوستانه مشعر بر مهربانيهاى برادرانه » همراه وى روانه نمود . تخته بيك از مازندران به اصفهان آمد تا از راه يزد و كرمان و قندهار خود را به هندوستان برساند . اما وى هنوز در اصفهان بود كه خبر مرگ جهانگير رسيد و آن سفارت صورت نگرفت . جانشين جهانگير ، پسر سومش شاه جهان بود . شاه جهان ، هر چند در ايام سلطنت فرصت مكاتبهء سياسى و ارسال سفير به دربار شاه عباس نيافت ، ولى پيش از آن به عنوان شاهزاده خرم چند بار با شهريار صفوى مكاتبه كرده و قاصد فرستاده بود . به نظر مىآيد كه نخستين فرستادهء وى زاهد بيك بوده كه در سال 1031 به دربار شاه عباس گسيل شده و وقتى