هرگز صداى زنگ شتران كاروانها درين راهها خاموش نميشد ، كالاى گرانبهاى دريا به اين شهر وارد ميشد و سپس به كرمان و فارس و خراسان ( از طريق دربند راور و طبس ) و يزد و بالاخره عراق و روم و طرابوزان و اروپا ميرفت . اما بهرحال انبارگاه و منبع ذخيرهء اين كالا و بارريز كاروانها همين قمادين بود .
« و قمادين موضعى بود بر در جيرفت ، مسكن غرباء روم و هند ، و منزل مسافران بر و بحر ، خزينهء متمولان ، گنج خانهء ارباب بضايع شرق و غرب » « 1 » . . . و « قمادين محط و حال رجال آفاق و مخزن نفايس چين و ختا و هندوستان و حبشه و زنگبار و دريا بار روم و مصر و ارمينيه و آذربايجان و ماوراء النهر و خراسان و فارس و عراق بود » « 2 »
اكنون بر سر سخن رويم ، لشكر خراسان كه بهمراهى بهرامشاه به جيرفت رسيده بودند ( 566 ه . ) پس از شكست لشكر ارسلان ، در شهر افتادند و به قتل و غارت مردم و بازارها پرداختند « و استباحت آن خطهء فخمى و افتراع آن عروس دوشيزه بر دست ايشان رفت و آن را عاليها سافلها كردند ، و چند روز در جيرفت و نواحى و رساتيق ، بازار نهب و غارت قايم بود و قتل و شكنجه و تعذيب دايم » ، و شحنهاى به بردسير فرستادند و فرمود تا صدهزار دينار نقد كرمانى از جهت نعل بهاى لشكر بر شهر و رعيت قسمت كنند » .
اين بلاى عظيم نه تنها مردم جيرفت و كرمان را در همان سال و آن روز به فقر و بيچارگى كشاند ، بل صدمهاى به اين نواحى زد كه بعد از آن ديگر هيچ وقت ؛ يعنى تا امروز هم - جبران نشد و آن اين بود كه مسير قوافل و كاروانها ديگر از جيرفت و كرمان قطع شد ، زيرا طبق اصول اقتصادى كه « پول از جاهاى ناامن ميگريزد » همهء تجار و سرمايهداران ، قوافل خود را از طرق بنادر ديگر عبور دادند ، جزاير قشم و بنادر كيش و سيراف و غير آن سهميهء اقتصادى كرمان را غصب و تصاحب كرد و ثروت به تجار لارى و شيرازى و اتابكان سلغرى و ملوك ايگ رسيد .
هامش
( 1 ) - ص 62 متن تاريخ
( 2 ) - ص 100 متن تاريخ