پست و كوتاه و ابدا رنگ و روغن نخوردهاند و به وسيله يك قطعه زنجير آهنى باز و بسته مىشوند كه آن را چفت مىگويند .
اثاثه و مبلهاى جالب توجه در اين اطاقها ديده نمىشود . كف اطاق از قاليهاى فراهانى مفروش و چند مخده در كنار ديوار قرار دارد كه در موقع نشستن به آنها تكيه مىدهند .
پردههاى ابريشمى يزدى با ميخهاى سربرگشته آهنى در مقابل درها آويخته و در طاقچهها ظروف بلور و چينى و لاله و لامپ قرار دارند .
عمارت زمستانى هم به استثناى اطاقهاى تاريك و زيرزمين شبيه به همان عمارت تابستانى است كه شرح آن گذشت . البته چنين عمارتى به اين تفصيل براى يك شاهزادهء توانا و حرم او منزل فقيرانهايست ولى براى مسافرينى مانند ما به منزلهء بهشت برين است .
4 اوت [ 8 رمضان ] - شهر قم به اندازهاى بزرگ است كه ما مجبور شديم سواره به سياحت آن پردازيم . اين شهر سابقا داراى دويست مقبرهء عالى بوده كه اكنون سه ربع آنها خراب شده است .
مورخين نوشتهاند كه اين شهر از بناهاى بسيار قديمى ايران است و پارهاى بناى آن را به سال 203 مسيحى مىدانند . مىگويند مذهب تشيع را پسر عبد الله ابن سعد شاگرد قديمى مؤسسه مذهبى كوفه به اينجا آورده است . مقبرهء حضرت فاطمه دختر امام موسى كاظم عليه السلام موجب افزايش زهد و تقواى سكنه و مخصوصا روحانيان شده است .
علاقهء شديدى كه اهالى به مذهب خود دارند ، در ساير ايالات كمتر ديده مىشود . اين امامزادهء مشهور در عقب قبرستان وسيعى قرار دارد كه مانند كوچهء سنگ فرشى از سنگهاى بزرگ كه روى قبرها انداختهاند پوشيده شده است . در جنب امامزاده بناهاى ديگرى هم هست كه فتحعلى شاه و پدر و مادر ناصر الدين [ شاه ] در آنجا دفن شدهاند .
گنبد امامزاده را هم ناصر الدين مطلا كرده است .
پس از غروب آفتاب حاكم از ما وقت خواسته بود ، كه به ديدن بيايد ، اما مارسل جواب داد كه ما بايد شرفياب شويم و از پذيرائى او اظهار تشكر كنيم . بنابراين ده نفر
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى ) — صفحة 245
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص٢٤٥