بههم رسيدند . مدت شش ماه است كه نايب السلطنه يك نفر اتريشى را به حكومت ساوه منصوب كرده است . اين بارون اتريشى ملبس به لباس اروپائى است ولى شكوه و جلال حكام ايرانى را كاملا تقليد كرده است . بىمناسب نيست كه در اينجا خواننده را به طور اختصار با زندگانى و تجمل حكام و اشخاص متنفذ ايرانى آشنا كنم .
هريك از وزرا و حكام يك عده فراش در اطراف خوددارند كه بايد در مسافرت چادر بزنند و داخل آن را مفروش سازند و به نگاهدارى آن بپردازند . اشخاص ديگرى هم هستند كه بايد كارهاى مخصوصى انجام دهند .
در رديف اول بايد منشىها و ميرزاها را قرار داد كه شغلشان خواندن و نوشتن مراسلات رسمى است . اين دسته مردمان آرام و ساكتى هستند ، هيچوقت مسلح نمىشوند و بهجاى شمشير ، قلمدان دراز و لوله كاغذى در لاى شال خود قرار دادهاند .
در رديف دوم ناظر و كاركنان او هستند كه بايد خوراك براى آقا و همراهان او فراهم نمايند . ناظر اشخاص متعددى را تحت فرمان دارد از قبيل آشپز و آبدار و قليانچى آبدار موظف است كه در مسافرت آب خنك و مشروبات همراه داشته باشد و قلياندار كه معمولا مرد سبيل كلفتى است ، بايستى منقل آتش و چنتهء قليان را به زين اسب بياويزد و در موقع لزوم ، در سر سوارى قليان براى ارباب درست كند .
يك نفر هم كبابچى نام دارد كه گوشت را خرد كرده و در ماست و پياز و ادويه نگاه مىدارد و هر وقت ارباب مايل به خوردن كباب باشد ، فورا براى او حاضر مىكند . اين شخص را نبايد در رديف آشپزان قرار داد ، زيرا كه در نزد ارباب مقام خاصى دارد و بسا مىشود كه مانند امين السلطان به وزارت هم برسد ، ولى آشپز هيچوقت ترفيع مقام پيدا نمىكند و هميشه بايد مواظب ديگ پلا و خورش باشد .
در هنگام مسافرت ارباب يا گردش او ، هريك از مستخدمين خورجينى به ترك اسب مىبندد و لوازم كار خود را در آن جاى مىدهد تا بتواند در موقع لزوم به اداى وظيفه پردازد . تشكيلات آنها بسيار منظم است . آبدار جعبهء مخصوصى براى سماور و استكان نعلبكى و قورى دارد كه آن را هزار پيشه مىگويند و قليانچى هميشه چليك پر از آبى در
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى ) — صفحة 234
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص٢٣٤