برخاسته آمديم بيرون ، سوار كالسكه شده آمديم ، از در عمارت ديوانى رفتيم به منزل امينه اقدس و از آنجا رفتيم به حرم . زيارت كرده از صحن جناب امين السلطان آمديم بيرون . مقابل در صحن هم خانه امين السلطان است كه تازه بنا كرده ، بيرونى بسيار خوبى دارد . اندرونى را هم تازه مشغول ساختن هستند . معمار قمى معمر معمّمى كه همين صحن جديد و ساير ابنيهء امين السلطان مرحوم و اين امين السلطان در قم به معمارى او ساخته شده معمار همين خانه است و خيلى خوب و محكم بنا كرده است . قنات تازهاى هم خود جناب امين السلطان بيرون آورده است كه آبش توى صحن مىآيد و از آنجا به حوض همين خانه آمده ، مىگذرد . قنات معتبرى است و آب خوبى دارد . حمام خوبى هم جناب امين السلطان در همين خانه ساخته است كه سر حمام از توى هشتى 9 خانه پيدا بود و حمام عالى بزرگ خوبى است ، حوض و فواره و سنگهاى مرمر بزرگ داشت .
از آنجا رفتيم به خانهء فخر الملوك و رفتيم به اندرون . قدرى نشسته آمديم بيرون .
بيرونى همان عمارت مرحوم اعتضاد الدوله است . شاهزادههاى ساكن قم و رؤساى ايلات قم هم در اينجا صف كشيده ايستاده بودند . جناب امين السلطان و پيشخدمتهاى ما هم حاضر بودند . از كارگزاران حكومتى و معارف قم هم جمعى حضور داشتند . قدرى در اطاقهاى عمارت گردش كرده بعد رفتيم به حوضخانه ، كه سه چهار رو داشت و هوايش خنكتر از ساير جاها بود . عباس ميرزا حاكم قم پسر اعتضاد الدوله مرحوم را هم لقب اعتضاد الدوله داديم .
خلاصه ناهار خورديم . بعد از ناهار علما به حضور آمدند ، اول جناب امام جمعه و منتسبين او به حضور آمدند ، قدرى صحبت كرديم . بعد جنابان آقا حسين و آقا عبد الله به حضور آمدند ، با ايشان صحبت داشتيم . بعد از آنكه آنها هم رفتند ، قدرى استراحت كرديم .
بعد كه برخاستيم بلافاصله جناب امين السلطان با احكام سالار لشكر فرمانفرماى كرمان كه بايد به كرمان برود و نوشتجات زياد ديگر به حضور آمد . احكام را صحه گذاشته ، نوشتجات را هم با اينكه چشم ما قدرى درد مىكرد به هرطور بود ملاحظه
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى ) — صفحة 191
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص١٩١