و اظهار خوشحالى از عهدنامهء تجارتى فيما بين دولتين فرانسه و ايران مىكردند ، و مسيو دبل تاجر پاريسى كه بناى كارخانهء ابريشمكشى دارد از پاريس بعزم مشايعت سفارت بيرون آمده تا مارسيل همراه بود .
در شهر ليون تجار معتبر چندى كه كارخانهء ابريشمى در آنجا داشتند بتوسط مشاراليه به خدمت جناب ايلچى معرفى شدند ، و ايشان اراده داشتند كه در كارخانهاى كه مسيو دبّل در ايران بنا خواهد كرد شراكت نمايند ، و جناب ايلچى كبير مايل ديدن كارخانجات ايشان شد . در يكى از كارخانهها بعضى پارچههاى ابريشمى كه مخصوصا از براى علياحضرت امپراطريس بافته بودند پارچهاش مثل اطلس و شاخههاى گلى كه در روى آن نقش كرده بودند هرگز بتصور نمىآمد كه گل طبيعى با آن آبورنگ و پركارى مشاهده شده باشد . قيمت هرذرعى را ده تومان پول ايران مىگفتند . بعد از تفرج كارخانجات ايشان عازم گردش شهر شدند .
در اثناى گردش گذر از ميدان مشقى افتاد كه چند دسته سرباز مشغول تعليم مشق بودند . صاحبمنصبان حكم سلام بسفارت دادند .
جناب ايلچى از كالسكه پائين آمده با همه تعارفات رسمى به عمل آورد و ايشان به جهت تماشا حكم مشق دادند . بعد از مشق سرباز رئيس موزيكانچيان خدمت جناب ايلچى رسيده دعوت بتماشاى موزيكان كرد ، و ايشان نيز بقرار پنجاه و شصت نفر موزيكانچى و طبّال بودند بناى موزيك زدن گذاردند . از ايشان نيز يكانيكان اظهار امتنان كرده گذشتند . و شب را موعود بتماشاخانه بودند ، جناب ايلچى را ضعف و نقاهتى عارض شده رفتن خود را موقوف و صاحبمنصبان را روانه فرمود .
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 411
مساهمون: حسين بن عبد الله سرابى
ص٤١١