تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 360

مساهمون:

ص٣٦٠

انبارهاى نيروى دريائى انگليس

اول راهنمائى بيك انبار مطوّل سه مرتبه - كه پانصد قدم طول و بيست و پنج قدم عرض داشت - [ شد ] و اين هرسه مرتبه مختص براى ريسمان‌ريسى طناب كشتى بود ، و نخ آنها از نخ كتان و طول هرطناب از پانصد تا هزار ذرع بود . انبارهاى عليحده پر از اين طنابهاى ريسيده و از زمين تا سقف روى هم چيده بودند . و از آنجا گذشته وارد انبارهاى خرّاطى و نجّارى شدند . ابدا اسبابى از قبيل تيشه و ارّه و منشار يا دست كسى در كار نبود . قريب يكصد چرخ در كار و همهء اسباب بزرگ و كوچك با دم چرخ ساخته مىشد : از جمله درخت بزرگى را كه سه ذرع كلفتى و قطر و ده و دوازده ذرع طول داشت زير منشار گذاشته ، و آن منشار بسته بچرخ بود ، بدون اينكه كسى دست بزند با گردش چرخ جزر و مدى به منشار رسيده خودبخود در چند دقيقه بريده مىشد . و همچنين لنگرهاى بزرگ چندى با قطار گذاشته كه هركدام ده ذرع طول و سه ذرع قطر داشت ، و در بالاى آنها چرخها قرار داده بودند . و ده عدد منشار بزرگ بفاصلهء يك گره بيك رديف بسته ، با گردش چرخ و جزرومد منشار بىامداد دست ، در چند دقيقه تخته‌هاى صاف بيك قد و يك اندازه بريده مىشد . و همچنين براى هراسباب كوچك و بزرگ چرخى مهيّا و هرنوع خرّاطى كه لازم بود در طرفة العين ساخته مىگرديد . كرور كرور درخت كشتى در هرطرف تل و انبار گرديده براى ضرورت آمده بود ، و در سختى و وزن مثل يك آهن به نظر مىآمد .

تماشاى چكش مكانيكى

از آنجا عبور و وارد به نجارخانهء آهنى شديم ، تا با چشم مشاهده نشود قدرت بشر را ممكن نيست خيالا به آن مقام اندازه داده شود ، همينقدر كافيست كه در اين انبار كه اسباب آهنى كه براى كشتى