نيز به جناب امين الملك رسيد ، و همچنين در جوف آن بصاحبمنصبان سفارت اسم به اسم بليط عليحده ارسال شده و ايراد گرديده بود كه در ساعت موعود جناب ايلچى ايران آمده در قصر سردرب مدرسه كه براى سفراء و علياحضرت امپراطريس تعيين گرديده است بنشيند .
ساعت موعود جناب ايلچى كبير همراه مترجم وزارت به مكان خود رفتند ، و ما نيز وارد ميدان شده به آن طورى كه نشان داده شده بود بليطها را به قراول منزل داده داخل شديم . بقرار چهار [ صد ] و پانصد نفر از زن و مرد از اجزاء و عيال سفراء در آن قسمت كوردپلماتيك بود . و اهل پاريس و حواشى نيز در اطراف اين ميدان چادرها زده براى خود جوقهبجوقه و صنفبصنف هركدام براى خود تختهبندى نموده و صندلى گذاشته ، هم خود مىنشينند و هم براى مردم جاى نشيمن مىفروشند .
دور اين ميدان كه سه هزار ذرع است و همهء خيابان درخت كاشته شده چنان مملوّ است كه جائى خالى پيدا نميتوان كرد . و نزديك به پانصد و ششصد هزار جمعيت از پاريس و غيره در آن ميدان حاضر بود .
باوجود اين ازدحام ، چنان سكوت بود كه از احدى صدا و ندا بلند نبود ، و نظام نيز از سواره و پياده و توپخانه در اين ميدان بزرگ تقسيم گرديده .
چهار خيابان براى نظام پياده است كه هرده هزار يك خيابان با رديف و قطار از كنار رودخانهء سنطولا تا دم مدرسه كشيده شده ، و دور خيابان براى ده هزار نظام سواره و دو خيابان براى نظام توپخانه به اين تفصيل نظام زده بودند كه اعليحضرت امپراطور از سر ميدان سواره وارد شد در جلو بيست و سى سوار صاحب قراولان مخصوصهء خود همه با لباسهاى الوان و كلاههاى خودپردار روان و پشت سر آنها خود اعليحضرت
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 289
مساهمون: حسين بن عبد الله سرابى
ص٢٨٩