تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 269

مساهمون:

ص٢٦٩
با زحمت دست و مخارج زياد پلاس و يا جاجمى به عمل آورده به چهار و پنجهزار فروخته مىشود . در فرانسه از يك من پشم هرفرشى به عمل آورند اقلا دو سه تومان قيمت سهم خواهند رساند . فرشها از پشم هرچه در كارخانه به عمل بيايد ذرعى از يك تومان تا پنج و شش تومان هم هست فقس على هذا . پنبه و جزئيات ديگر كه كرور و مليونها به عمل مىتوان آورد كه دولت ايران به جهت عدم مراوده با دول فرنگستان از اين معاملات محروم مانده‌اند ، از علف بيابان چه معامله كرور و مليون مىشود كه در ميان ما موجود و ممكن و غيرمتداول است . جناب امين الملك با مشاراليه در اين خصوص گفتگوهاى زياد نمودند و امتعه و تجارت ايران را مشاراليه بيان و تعداد كردند و از او مصلحت كار و منافع عمل و تحصيل اسباب و وسايل را جويا شدند .

دولت ايران بايد از عهدنامهء تجارى با فرانسه استفاده كند

مشاراليه جواب داد : مصلحت اين است كه دولت ايران حالا كه با دولت فرانسه عهد دوستى و تجارتى بسته است عواقب اين كار را روزبروز مواظب بوده مهمل نگذارد . دولت فرانسه بىغرض‌ترين دول است بر دولت ايران در مراوده و تجارت ، به غير از اينكه اسباب منافع ملتى فراهم آورد و كارخانه‌ها بنياد نمايد منظور ديگر نخواهد داشت ، و تابحال هم امتعه و اقمشه كه به ايران رفته است اكثرش مال فرانسه است ؛ ولى اين متاع به دو سه واسطهء خارجه بتوسط تبعهء روس و انگليس و عثمانى به آنجا رسيده است . و همچنين بعضى امتعهء ايران از قبيل ابريشم و پشم و شال مشهد و كرمان و يا ترمه بتوسط خارجه به فرانسه رسيده است و اكثر منافع را خارجه مىبرند . هرگاه اين معامله و دادوستد بدون دو سه واسطه بشود ، از براى طرفين چه‌قدرها فايده و منفعت خواهد داشت .
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 269 | حسين بن عبد الله سرابى / كريم اصفهانيان و قدرت الله روشنى