در پاريس
بعد از مراجعت از انگليس جناب امين الملك كه از امورات پوليطيك فى الجمله فراغتى بهم رساند ، حسب الامر اعليحضرت اقدس شهريارى و سفارش اولياى دولت ابدآيت به خيال تحصيل بعضى اسباب كه باعث رفاه و وسعت ملت و سبب آبادى و ترقى مملكت فرنگستان شده است افتاده و در تفحّص و تفتيش آنها آنچه لازمهء كوشش و تلاش بود به عمل آوردند .
و از غيرت جوهرى خود فرصت را غنيمت دانسته و بر خود مخمّر نمودند كه هيچ ساعتى را مهمل نگذارده اوقات خود را در فرنگستان صرف استعلام و استنباط چيزهائى نمايند كه بدولت و ملت خود فايده و بهره داشته باشد .
اين بود كه بعد از تفحصات چندى شخصى موسوم به مسيو دبل « 1 » كه تاجر معتبر و مشهور فرانسه و آدم بسيار باهوش و مدرك و راهها و شقوق تجارت را بصيرت و بينائى تمام داشت پيدا كردند . و بعد از مراوده و مكالمه چندى او را خيرخواه دولت ايران و در همه چيز بسيار ماهر و قابل يافته با او بناى آشنائى گذاردند ، تا كمكم اين آشنائى بخصوصيت و يگانگى انجاميده مشاراليه از مشاهدهء احوال ايرانيها و تحقيقات از داخل و خارج تجارت ايران فى الجمله اطلاعى بهمرسانده شوقمند گرديد كه علاقهء تجارتى در ايران بنا نموده مشغول تعمير بعضى كارخانهها كه منافع و نتايج آن بر خود مشاراليه و ملت و دولت ايران عايد گردد بشود .
مقدمات تأسيس كارخانهء ابريشمكشى
اولين « 1 » بناى او اين شد كه در ايران كارخانهء ابريشمكشى بنا نمايد و از قرارى كه خود مشاراليه شرط و تعهد كرد ابريشم ايران كه يك من
هامش
( 1 ) - دبّلDebbeld.