تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 133

مساهمون:

ص١٣٣
يا اينكه بميل خود اعلام جنگ نمايد . اگر با انگليسها قطع مراوده نمايم ، براى ايران يك عزم واحد خواهد بود كه عبارت از جنگ است ، و اگر امر را بگذرانم براى دولت ايران دو عزم باقى خواهد ماند كه عبارت از جنگ و صلح باشد . پس از تدقيق جميع نكات اين مسأله ، و بعد از مأيوسى از جميع وسايل اطراف ، آخر الامر لابدّ و ناچار به اين مضمون كاغذى بايلچى انگليس نوشتم : من صريح بجناب شما اعلام ميكنم حاضر هستم كه دولت ايران را متعهد بسازم كه عساكر خود را از هرات و از خاك هرات بلادرنگ پس بخواهند و نيز حاضر هستم كه در باب تلافى نقدى خسارت اهل هرات با آن جناب قرار [ ى ] كه متضمن رضايت باشد بگذارم ، 23 ربيع الاول 1273 احتياج باظهار نيست كه بر فدوى چه گذشت ، تا اين كاغذ را نوشتم . اينقدر عرض مىكنم كه در اين ده روز آخرى صدمات انگليس على الخصوص اين ضرب آخرى مرا سى سال پيرتر كرده . البته خواهيد ملتفت شد كه كاغذ من باز موافق دلخواه ايلچى نشده و باز يقين ندارم كه به اين قدرها راضى خواهد شد يا اينكه باز قطع مراوده خواهند نمود . بنده هنوز هم نمىتوانم عرض بكنم كه كار را خواهم توانست گذراند يا خير ، اينقدر ميدانم كه حتى المقدور در اتمام امر خواهم كوشيد . بتاريخ 23 شهر ربيع الاول 1273

بجناب صدراعظم

خداوندگارا تكاليف انگليس را محض تحصيل فرصت و تسديد جنگ قبول ميكنم . زيرا كه دولت ايران كاملا مختار