اما اولياى دولت عليه نبايد منتظر آدم مزبور باشند و از حالا هر عزمى كه بايد اختيار نمايند ، پيش از وقت بفدوى اعلام بفرمائيد كه ديگر بيش از اين منتظر و اميدوار نوشتجات جانبين نباشم .
سواد كاغذ امين الملك بجناب ميرزا آقا خان صدراعظم
خداوندگارا در حينى كه ديروز ميخواستم پاكتها را مهر بكنم ، يك دو نفر نايب ايلچى كبير وارد منزل بنده شدند ، و گفتند ديشب سه ساعت از غروب گذشته از ايلچى كبير انگليس براى شما كاغذ رسيد . ولى چون شما مهمان ايلچى فرانسه بوديد ، مراتب را با تلگراف بايلچى انگليس خبر داديم . ايشان هم مقرر داشتند كه در وقت شب مزاحم نشويم و الآن كاغذ او را براى شما ميخوانيم ، تا يك ساعت مهلت داريد و جواب هم آسان است ، يا بلى يا خير . اما اينقدر بدانيد كه دقيقهء آخر است . بعد از اين گفتگو كاغذ ايلچى را درآوردند ، مضمون آن از اين قرار بود :
الان از دولت انگليس به من احكام مخصوص رسيد كه با جناب فرخ خان و با دولت ايران قطع مراوده را نمايم « 1 » و سروكار ايشان را محوّل به ژنرال اوترام « 2 » كه بزرگ لشگركشى به خاك ايران است بكنم ؛ مگر اينكه مراودهء ما بلادرنگ منتهى بيك قرار قطعى و كافى بشود و من نميتوانم او را ملاقات كنم و ما بقى مراودهء خود را در خصوص اولتيماتوم كل تمام نمايم ؛ مگر اينكه فى الفور رسما اعلام كنيد كه حاضر است بدون هيچ نوع شرط تكليف سابق مرا در خصوص هرات قبول نمايد . تكليف مزبور اين است كه او رسما اظهار بدارد كه حاضر است دولت خود را رسما متعهد بسازد كه بلادرنگ عساكر خود را از هرات و از خاك
هامش
( 1 ) - در اصل چنين است .
( 2 ) - فرمانده انگليسى سپاهيان هندى مأمور جنگ با ايران در جنوب .