تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 94

مساهمون:

ص٩٤
عقب كشيدن قشون ايران را « 1 » از هرات بطورى كه ايلچى انگليس اظهار مينمايد كه بلا حرف بايد تعهد بكنيد ، جناب ايلچى كبير چه ملاحظه كرده‌اند و چگونه جواب خواهند داد ؟ جناب امين الملك جواب دادند كه خدا شاهد است بوجهى كه حسب الامر جناب اشرف صدراعظم مأموريت دارم بهرقسمى كه جناب شما صلاح ميدانيد از اين قرار رفتار خواهد شد و حاضر هم هستم ؛ ولى ميخواهم كه اين نكته را خدمت جناب صدراعظم بيان و اظهار دارم كه اولا اگرچه مشهور و متواتر گشته است كه دولت انگليس تدارك محاربه را با دولت ايران كرده و كشتيهاى جنگى به سمت ابوشهر فرستاده و حتى در خيال اين بوده است كه از طرف بصره هم كشتى به آن سرحدات بفرستد ، و ليكن دولت علّيه ايران به حمد اللّه از طرف شيراز و بصره و محمره و غيره به تقابل و تدافع ميتواند پردازد و چندان انديشه ندارد . حرف در سر اين است كه محاربه خوب نيست ، و اين را هم ميگويم كه دولت انگليس پول زياد دارد و دولت ايران آن‌قدر پول ندارد ، چون اين محاربه خدانكرده بشود شبهه نيست به طول خواهد انجاميد ، محض به ملاحظهء اينكه الصلح خير كوشيده قرار امر را گرفتن اولىتر است .

اگر نصف ايران برود بهتر از تضمين است !

ديگر اينكه تعهد نمودن و عقب كشيدن قشون دولت ايران را از هرات بنده شخصا به اين ملاحظه كه محاربه روى ندهد و دوستى دولت انگليس از دست نرود بوجهى كه جناب صدراعظم صلاح دانند تعهد ميكنم و سند مىدهم ، ولى كيفيت تضمين خسارات هراتى دوباره ظهور كرده است در دستور العمل من نيست ، يعنى در اين باب دستور العملى ندارم . وانگهى به اعتقاد شخصى من قدرت و ياراى احدى نيست
هامش
( 1 ) - در اصل چنين است .