مشكل اين است كه باب گفتگو مسدود و درجهء احوال نامعلوم است .
جناب امين الملك جواب داد كه بعد از ورود خود به اين جا به وسايل عديده مأموريت خودم را به جناب ايلچى انگليس بيان كردهام تمكين نكرده و قبول ننموده است ، و اگرچه جناب صدراعظم اجمال احوال مسأله را شنيدهاند ولى هرگاه زحمت نباشد رخصت ميدهند تفصيل مراتب را عرض خواهم كرد .
جناب صدراعظم جواب دادند كه كمال ممنونيت دارم كه بيان فرمائيد و مطلع شوم .
دوستى دولت انگليس ممكن است از دست برود .
جناب امين الملك شروع به اظهار كردن از به دو صدارت مرحوم حاجى ميرزا آقاسى تا مقدمهء رفتار سفراى دول خارجه و كيفيت ميرزا هاشم خان و قطع مراوده كردن مستر موره و خروج دوست محمد خان و مسأله هرات ، چنان كه در مجلس مذاكره جناب ناظر خارجه شرح داده شده است بعينها و بتمامها بيان كردند . و بعد اظهار نمودند باوجود همهء اينها اولياى دولت علّيه ايران حاضر نيستند كه خدانكرده دوستى دولت انگليس از دست برود ، و بنده را با اختيار كل مأمور فرمودهاند كه ان شاء اللّه اين غايله از ميان برخاسته « 1 » شود ، اما چنان كه اول اظهار شد ملاقات با جناب ايلچى انگليس نشده است كه قرار امر داده شود .
جناب صدراعظم جواب دادند كه از همهء تفاصيل مستحضر شدم اما بطورى كه جناب ايلچى كبير فرمودند ، عدم افتتاح ابواب ، ماده را به اشكال مياندازد ، ولى مكرّر كه آدمشان كه نزد جناب ايلچى كبير آمده است آيا از سبك و سياق اظهارات آنها چه دستگير جناب ايلچى كبير شده است ؟
هامش
( 1 ) - در اصل برخواسته .