شرط مذاكره ، تعهد عقب كشيدن قشون ايران از هرات است
جناب امين الملك جواب دادند كه هرچه من با تحريرات و وسايل ديگر پيغام به جناب ايلچى كبير انگليس دادهام و مأموريت خود را بيان كردهام با واسطهء آدمهاى خود به همين « 1 » جواب به من رسيده است كه من مأمور و مأذون از جانب دولت خود نيستم كه گفتگو نمايم . آنوقت ملاقات با او ميسر مىشود كه صراحة « 2 » به من بنويسيد « 3 » و سريعا عقب كشيدن قشون دولت ايران را از هرات بدون مكالمه و مذاكره از جانب دولت خود تعهد نمايد .
اولتيماتوم دولت انگليس
و ايندفعه كه آدمهاى جناب ايلچى نزد بنده آمده بودند ، ماده تضمين خسارات هرات را هم تازه علاوه كردهاند ، و علاوه بر اينها در همهجا بتواتر رسيده است كه از جانب دولت انگليس اولتيماتوم « 4 » به دولت ايران فرستاده شده است ، هرچه سؤال و تجسس كردم كه آيا اين فقره اصل دارد يا نه ، حقيقتش معلوم نگرديد ، و از جناب ايلچى انگليس هم سؤال كردم اينطور جواب داد كه باستحضار من اولتيماتوم به ايران نرفته است ، حقيقت مسأله بميان نميآيد كه هرطور است اقدام بانجام امر شود ؛ وانگهى در صورتى كه اولتيماتوم به ايران برود از آنجا كه اولياى دولت علّيه ايران مختار امورات خود هستند بالطبع مأموريت من در اين صورت موقوف خواهد بود . به جناب صدراعظم معلوم است در اين حالت تا چه درجه ماده اشكال پيدا مينمايد .
جناب صدراعظم گفت بلى ، از قرارى كه معلوم است همهء اين تكاليف و هردفعه افزودن آن همين اولتيماتوم است ، و انگليسها در هروقت
هامش
( 1 ) - « همين » صحيحتر به نظر ميرسد .
( 2 ) - در اصل صراحتا
( 3 ) - در اصل چنين است .
( 4 ) - » » اولتماتم .