اولياى دولت علّيه ديدند كه هرگاه اندك اهمال و غفلتى روى دهد جميع سرحدات خراسان مغشوش خواهد شد . و بلكه باستقلال « 1 » حكومت هم نقصى واقع خواهد گرديد ، ناچار عساكر خود را براى محافظت هرات و آن سرحدات به سمت هرات حركت داده و متحمل اينهمه مخارج كثيره شدهاند . كيفيت هرات هم اين است كه از روى حقيقت بيان گرديد .
جناب ناظر امور خارجه گفت كه حالا عساكر دولت علّيه به هرات تصرف كرده داخل هرات شدهاند يا نه ؟ جناب امين الملك فرمودند كه عساكر دولت علّيه اگرچه الى دو ماه داخل هرات نشده بودند و منظور هم وقايع احوال هرات است نه تصرف ، و ليكن عساكر مزبوره از هرات آنطرف تا سرحد قندهار رفته و هستند ، و به قدر چهل پنجاه فرسخ از هرات آنطرف گذشتهاند . جناب ناظر امور خارجه گفت كه از اين طرف مراتب معلوم شد ، از قرارى كه شنيدهام انگليسها نيز بعضى تكليفها به دولت ايران مينمايند هرچند اصل موضوع و محمول « 2 » معلوم شد اما معلوم نيست كه روش خيال انگليس در چه درجه است و مراتب افكار دولت ايران چيست ؟
سعى در دوستى انگليس
جناب امين الملك جواب دادند كه اين تفصيلاتى كه زحمت داده اظهار نمودم اندك مشخص خواهد بود كه دولت علّيهء ايران از اول ظهور مسأله الى حال منظورى نداشتهاند و تا امروز ضرر و خسارت اينقدر كشيدهاند و اوقات ضايع نمودهاند محض حفظ روابط دوستى دولت انگليس است باوجود اينكه اينقدر خرج و مصارف كرده و مرارتها كشيده
هامش
( 1 ) - در اصل : بالاستقلال .
( 2 ) - در اصل : مهمول .