زنگ و ناقوس مىزند كه آواز آن مسافتى « 1 » بعيد ميرود يحتمل كه از اين قبيل ساعت كه نصب بر ديوار عمارت كردهاند در شهر لندن پانصد هزار ساعت بيشتر باشد و در پاره [ اى ] منارها و گنبد كنيسهها به جهت شب
رواج ساعت
پاره [ اى ] ساعتها ساختهاند كه در پشت آن ساعت چراغ روشن ميكنند كه عقرب « 2 » هاى آن ساعتها از يك ميل راه مشخص است و ميتوان تشخيص داد كه از شب چقدر گذشته است معاينه « 3 » مثل قرص ماهى كه بر آن عقرب « 4 » ساعت و دقيقه قرار ميدهند .
بخلاف اهالى مشرق كه از غروب و طلوع حساب ميكنند ظاهر اين است كه قاعدهء فرنگان « 5 » بهتر باشد به علت اينكه در هر فصلى از فصول شب و روز در تزايد و تناقص است ولى نصف النهار و نصف الليل را تغييرى نيست . بارى چون ايشان مخترع آن صنعت مىباشند اقتباس از ايشان اولى است .
مهمانخانههاى انگلستان
و پاره [ اى ] « 6 » از قواعد و مرسومات جزئى در ميان ايشان مستعمل و
هامش
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : يا بمسافتى .
( 2 ) - نسخه اصل : عقربه .
( 3 ) - نسخهء اصل و مجلس : و بمعاينه قرص .
( 4 ) - اصل و مجلس : عقربههاى .
( 5 ) - در حاشيهء نسخهء مرحوم نفيسى به خط كاتب اضافه شده « مخترع اين قاعده فرنگان نيستند بلكه شب و روز نجومى سابق بر اين نيز به همين قسم بوده و بالفعل نيز ميانهء اهل نجوم و در كتب هيئت نيز مذكور است .
( 6 ) - اصل و مجلس : و پارهء ديگر